Beskid Niski: szlak Izby-Czertyżne-Izby.

Robert-Beskidomaniak na gościnnych występach.

Każdy z nas ma w swoim otoczeniu osoby- czy to bliskich, czy też znajomych- którzy mają fascynujące hobby i są ludźmi, których lubimy słuchać. Do takiego grona w naszym przypadku należy Robert. Urodzony i wychowany w Krakowie. Od paru lat zafascynowany Beskidem Niskim, z którym zapoznał się bliżej idąc za głosem serca.

Beskid Niski Konieczna
Konieczna-Beskidek- jedno z wielu ulubionych miejsc Roberta

To w Beskidzie Niskim odnalazł swoją drugą połówkę- Elę 🙂  Na beskidzkich szlakach uciekają od stresu i miejskiego, krakowskiego zgiełku. Każdą wolną chwilę poświęcają na wspólną eksplorację tych jeszcze dość mało turystycznych terenów. Możecie ich zafollowować na Instagramie! 🙂  @nasze.beskidy. Polecamy! Dzięki tej pasji udało się Robertowi zainteresować i mnie, i wielu innych do głębszego zapoznania się z regionem, w którym się urodziliśmy i spędziliśmy dzieciństwo. Jestem mu za to bardzo wdzięczna. Z wdzięczności tej narodził się w mojej i Marcina głowie pomysł na wpis gościnny jego autorstwa. W swoim pierwszym wpisie Robert zabierze nas na szlak zamknięty wychodzący z miejscowości Izby do nieistniejącej wsi Czertyżne. Wspólnie z Robertem zapraszamy do lektury!

Izby- krótkie wprowadzenie.

Izby Czertyżne
zdziczałe sady owocowe w wyludnionych okolicach Izb

Izby to dawna wieś Biskupstwa Krakowskiego założona w XVI w. Ulokowana jest w dolinie rzeki Biała Tarnowska u stóp najwyższej góry po polskiej stronie Beskidu Niskiego- Lackowej (997m.n.p.m.). Leży pod Przełęczą Beskid, którą w średniowieczu wiodła ważna droga handlowa na Górne Węgry. w Izbach swój obóz mieli również Konfederaci Barscy w latach 1769 – 1772. Tak o Izbach pisze pan Stanisław Kryciński  w swojej książce pt.: „Łemkowszczyzna po obu stronach Karpat”:

„(…)założenie zwykłych wsi na tym odludziu nie miało specjalnie sensu, szczególnie w kontekście planowej akcji zabezpieczania południowej granicy prowadzonej przez Kazimierza Wielkiego. Sens miałoby założenie osad broniących przejścia na trakcie wiodącym na południe przez przełęcz nad Izbami.”

Miejscowość ta- podobnie jak wiele innych w okolicy- pełniła funkcję tzw. brony. Izby w przeszłości słynęły też z rzekomych cudów. W 1782r. cerkiew w Izbach została wyniesiona do rangi sanktuarium Maryjnego. Znajdował się w jej wnętrzu otoczony kultem obraz z wizerunkiem Matki Boskiej Izbiańskiej, do którego ciągnęły liczne pielgrzymki. Do niego miał modlić się sam dowódca Konfederatów Barskich Kazimierz Pułaski– dzięki tym modlitwom ponoć dwa razy ocalił życie. Obecnie obraz znajduje się w kościele w Bereście, natomiast w Izbach pozostała tylko jego kopia. Stara, drewniana cerkiew nie przetrwała niestety do obecnego czasu. Na jej miejscu w 1886r. wzniesiono obecną, murowaną cerkiew p.w. św. Łukasza. W 1994r. została wpisana na listę zabytków. Wędrując drogami i bezdrożami w okolicy Izb napotkamy również wiele przydrożnych kapliczek i krzyży, które zachowały się w przyzwoitym stanie. Tymczasem zapraszamy na wędrówkę czerwonym szlakiem z Izb w kierunku Ropek, podczas którego doświadczymy tego, co Beskid Niski ma najpiękniejszego w swojej ofercie: cisza, spokój i piękne widoki:

Izby->Czertyżne->Izby.


Dane szlaku:

  • całkowita długość trasy: 15 km,
  • stopień trudności: szlak łatwy,
  • czas: ok. 4.5 h.

czertyżne mapka
poglądowa mapka szlaku

Szlak rozpoczyna się właściwie przed zabudowaniami Izb (jadąc od Śnietnicy). Mijając most nad Białą trzeba kierować się dalej, wzdłuż gospodarstwa agroturystycznego. Po ok. 300 m natrafiamy na drogę szutrową odbijającą w lewo. Znajduje się tam znak z zakazem wjazdu, więc jest to dobre miejsce, żeby zostawić samochód i wejść na szlak. Kierujemy się stamtąd trasą wzdłuż zbocza góry Wnyski.

Wnyska Izby Czertyżne Beskid Niski
trasa pod szczytem Wnyski

Zafascynowani pięknymi okolicznościami przyrody koniecznie pilnujmy właściwego szlaku, ponieważ po jakimś czasie, przed Ropkami musimy skręcić w lewo- kierując się na przełęcz o nazwie Lipka. Zejście do Czertyżnego odnajdziemy po minięciu Domku w Ropkach.

Ropki Czertyżne Izby Beskid Niski
podnoszące się nad Ropkami mgły
Czertyżne Ropki Beskid Niski szlak
widok na Ropki ze szlaku do Czertyżnego

Na końcu ogrodzenia tego budynku znajduje się rozwidlenie dróg. Szlak na wprost zaprowadzi nas do Ropek, a po skręceniu w lewo przed nami już tylko chwila, aż wkroczymy do jednej z najbardziej tajemniczych dolin Beskidu Niskiego. To dolina Czertyżnianki, w której znajdowała się dawna wieś Czertyżne, kiedyś jedna z najbogatszych w okolicy. Rozwijała się dzięki swojemu specyficznemu, mało wietrznemu mikroklimatowi.

przełęcz Lipka Czertyżne Beskid Niski
przełęcz Lipka

Otoczona była z trzech stron przez góry: Czereszenne (681m.n.p.m), Czertyżne (744m.n.p.m), Siwejkę (785m.n.p.m), Kamienny Wierch (776m.n.p.m) i Wnyski (862m.n.p.m.) Nazwa wsi pochodzi od słowa czerteż oznaczającego wyrąb, a pierwsze wzmianki o tej miejscowości datuje się na XVI w. Dziś nie wiedzie tamtędy żaden oznakowany szlak pieszy. Próżno szukać tam tłumów i mieszkańców, którzy opuścili Czertyżne w 1947 r. wraz z akcją Wisła. Są za to piękne widoki. Warto zatrzymać się choć na chwilę na Przełęczy Lipka i spojrzeć w kierunku południowym. To stamtąd rozpościera się wspaniała panorama z Ropkami oraz Cigelką i Ostrym Wierchem.

Znajdziemy tam pozostałości po wsi, której mieszkańcy znajdowali się na uboczu, z dala od spraw politycznych, ale niestety również ich dotknęły zawirowania historyczne. Sprawne oko wędrowca odnajdzie zdziczałe sady owocowe, podmurówki chyż łemkowskich, czy przydrożne krzyże i cmentarz, który jako jedyny ocalał do dzisiejszych czasów.

Czertyżne Izby Beskid Niski
W Czertyżnem pozostały jedynie zdziczałe drzewa owocowe
Czertyżne Izby Beskid Niski
samotna kapliczka w Czertyżnem

Była też drewniana cerkiew – niestety nie przetrwała do dziś a szkoda, gdyż tutejsze cerkwie wyróżniają się pod względem architektonicznym. Okolicę tę polecamy szczególnie późną zimą i wczesną wiosną. Bez wątpienia znajdziecie tam wytchnienie i spokój, a szumiące drzewa i budzące się wiosną do życia potoki wprowadzą Was w nastrój zadumy nad tętniącymi w przeszłości życiem terenami. Mijając stary cmentarz docieramy do skrzyżowania leśnych dróg, gdzie należy skierować się w lewo aby wrócić do Izb.

Czertyżne
cmentarz w Czertyżnem

Po drodze czeka na nas kilka niespodzianek w postaci przymusowego ściągania butów, aby przejść przez koryto Czertyżnianki, a  następnie i Białej, co przy wiosennych roztopach lub większych opadach deszczu może wprawić Was w świetny humor :). Dalej do Izb wracamy już asfaltową drogą, którą również możemy dotrzeć do Banicy, jeśli pójdziemy w prawo.

Robert o Beskidzie Nikim:

Cigielka Beskid Niski
szlak pod Cigielkę

Beskidem zainteresowałem się przypadkiem- to stąd pochodzi Ela. Najpierw były wspólne wycieczki na cmentarze wojenne z okresu I Wojny Światowej, później zaczęliśmy łączyć odwiedzanie cmentarzy z konkretnymi szlakami i tak zrodziła się moja miłość do tego rejonu. Beskid Niski najbardziej lubię za jego tajemniczość, puste szlaki oraz za historię, która czai się za każdym zakrętem.

W nadchodzącym sezonie planujemy wyruszyć z Izb i szlakiem granicznym dotrzeć aż do Koniecznej. To około 27 km. Po drodze chcielibyśmy zdobyć kilka szczytów min. Lackową, Ostry Wierch, Cigielkę, Jawor, Hrb, Staviska, Tri Kopce, Jaworzynę Konieczniańską i w końcu Beskidek. Wtedy nadarzy się okazja, by odwiedzić dwa cmentarze wojenne: nr 49-Blechnarka i nr 46- Konieczna-Beskidek. Beskid Niski jest według mnie jedyny i niepowtarzalny. Na razie odkrywamy jego zachodnią część. Nie ma tam wybitnych szczytów, ani spektakularnych punktów widokowych ze szczytów, gdyż większa ich część zarosła drzewami. Jest natomiast to, czego nie ma nigdzie indziej: cisza, spokój i brak tłumów. Czasem trzeba przejść rzekę w bród, wpaść w błoto po kolana, ale za to właśnie kocham Beskid Niski.

%d bloggers like this:

By continuing to use the site, you agree to the use of cookies. more information

The cookie settings on this website are set to "allow cookies" to give you the best browsing experience possible. If you continue to use this website without changing your cookie settings or you click "Accept" below then you are consenting to this.

Close