Czarnog贸ra porady Gornja Lastva
Czarnog贸ra

Gornja Lastva- czarnog贸rski ghost town.

Tivat– miasteczko o wielu obliczach. Z jednej strony przeci臋tno艣膰: zwyczajne domy z dvori (ogr贸dkami pe艂nymi kwiat贸w) i zwyczajne, ruchliwe ulice. W opozycji do takich obrazk贸w Tivat zaskakuje willami bogatych Rosjan i luksusowymi jachtami zacumowanymi w ekskluzywnej marinie. Kogo sta膰, ten oddaje si臋 lansowi w kompleksie odgrodzonym wysokimi murami od mniej bogatej cz臋艣ci Tivatu. Nieopodal znajduje si臋 te偶 pas startowy i malutki port lotniczy Aeroporto Tivat. Lecz nasze kroki skierowa艂y si臋 w innym kierunku. Ten wpis nie b臋dzie o Tivacie. Dzisiaj pokluczymy po wybrukowanych, kamiennych 艣cie偶ynkach wij膮cych si臋 przez czarnog贸rsk膮, dzi艣 ju偶 prawie opustosza艂膮 miejscowo艣膰 o nazwie Gornja Lastva.

Gornja Lastva.

Gornja Lastva z oddali
Gornja Lastva widziana z oddali wygl膮da jakby by艂a przyklejona jak膮艣 niewidzialn膮 si艂膮 do dosy膰 stromego wzg贸rza. Na miejscu jest zdecydowanie wi臋cej przestrzeni.

G贸rna Lastwa, kt贸rej historia si臋ga XIII w. po艂o偶ona jest na wysoko艣ci ok. 260 m n.p.m. Obecnie miasteczko-duch. Wszystkich jej mieszka艅c贸w mo偶na policzy膰 na palcach u jednej d艂oni, a jeszcze w pierwszej po艂owie XX w. by艂o ich prawie 300-stu. Potem z ka偶dym rokiem Gornja Lastva coraz bardziej pustosza艂a, a mieszka艅cy przenosili si臋 do Tivatu w poszukiwania lepszego 偶ycia.

ko艣ci贸艂 w Gornej Lastvie

Gdy dotarli艣my na ma艂y placyk przed 艣redniowiecznym ko艣cio艂em Naj艣wi臋tszej Marii Panny (z 1410 r.) przywita艂y nas tylko dwa, g艂odne koty. Wok贸艂 panowa艂a niezm膮cona cisza i spok贸j. Zero ludzi i jakiegokolwiek ruchu. Od razu zacz臋li艣my kluczy膰 po ba艂ka艅skich, kamiennych 艣cie偶kach. Po wcze艣niejszej wizycie w Kotorze i Pera艣cie[鈬抅 chwile w tak wyj膮tkowym miejscu okaza艂y si臋 by膰 niesamowitym do艣wiadczeniem. Wiele z dawnych domostw przypomina obecnie smutn膮 ruin臋.

zrujnowane budynki
Pozosta艂o艣膰 po dawnym domu. By膰 mo偶e w przysz艂o艣ci kto艣 we藕mie na siebie trud przywr贸cenia tego miejsca do dawnej 艣wietno艣ci?

Na budynkach brak dach贸w, a podw贸rza zosta艂y zaw艂adni臋te z powrotem przez natur臋 i stopniowo zarastaj膮 g臋st膮, dzik膮 ro艣linno艣ci膮. Je偶eli polska wie艣 to grusze, czere艣nie i jab艂onie, tak Gornja Lastva b臋dzie si臋 nam odt膮d kojarzy膰 z niezliczonymi krzewami granatu i drzewkami oliwnymi.

Gornja Lastva
Granaty, wsz臋dzie owoce granatu..!
zaros艂a uliczka

Tylko par臋 domostw jest zaj臋tych przez ludzi i nietrudno je odr贸偶ni膰 od reszty. Kilka budynk贸w zosta艂o odnowionych i stanowi膮 niez艂e miejsce na urlop z dala od miejskiego zgie艂ku. Wiele wskazuje na to, 偶e Gornja Lastva jeszcze prze偶yje renesans. Ch臋tni na zamieszkanie tam musz膮 jednak zastosowa膰 si臋 do wielu wytycznych i budowa膰 lub remontowa膰 domy jedynie w miejscowym stylu. Kamienne, szare mury i czerwona dach贸wka to konieczno艣膰.

Gornja Lastva nowa zabudowa
Jak wida膰 nawet z ruiny da si臋 zrobi膰 co艣 interesuj膮cego!
Gornja Lastva
Kto nie marzy o takiej daczy na urlop..?

Gornja Lastva. Jak by艂o dawniej?

Gornja Lastva
W takim otoczeniu zdecydowanie mo偶na odpocz膮膰 i poczu膰, jak zwalnia czas. Opr贸cz tego 艂atwo sobie wyobrazi膰, ile mog艂o si臋 tu dzia膰 w przesz艂o艣ci.

Tamtejsze domy tradycyjnie mia艂y dwa poziomy. Parter s艂u偶y艂 za sk艂ad na narz臋dzia u偶ywane przy pracach gospodarskich. Przechowywano na nim r贸wnie偶 wino i oliw臋 z oliwek. Kolejne pi臋tro (lub poddasze) by艂o cz臋艣ci膮 mieszkaln膮 i stanowi艂o symbol luksusu. Tak samo, jak obecnie w Tivacie r贸wnie偶 i Gornja Lastva s艂yn臋艂a z kolorowych, przydomowych ogr贸dk贸w. Kwiaty, winne i granatowe krzewy stanowi艂y pi臋kne otoczenie. Miejscowi na zim臋 t艂oczyli oliw臋 z oliwek, a wyt艂oczyny razem z pestkami suszyli i u偶ywali jako opa艂u.

opuszczone podw贸rka

Najlepsza pora na odwiedziny.

Latem istnieje mo偶liwo艣膰 zwiedzenia odrestaurowanego domostwa, w kt贸rym znajduje si臋 wyt艂ocznia oliwy sprzed pi臋ciu wiek贸w i prasa z XIX w. Mechanizm u偶ywany by艂 z powodzeniem a偶 do XX w. W budynku starej szko艂y mo偶na zapozna膰 si臋 z miejscowymi specja艂ami, do kt贸rych niew膮tpliwie zalicza si臋 rakija z owocu morwy i lokalne, sma偶one p膮czki nazywaj膮ce si臋 priganice.

Gornja Lastva
Najbli偶sze okolice ko艣cio艂a w Gornej Lastvie. To tam odbywaj膮 si臋 najciekawsze eventy podczas dorocznego festiwalu.

Festiwal w Gornej Lastvie odbywa si臋 co roku w pierwsz膮 sobot臋 sierpnia. Przyci膮ga setki os贸b z najbli偶szej okolicy i wielu turyst贸w. Podczas naszej pa藕dziernikowej wizyty wszystkie miejsca by艂y zamkni臋te na g艂ucho i nie spotkali艣my tam nikogo.

Duch dawnych czas贸w przemawia do dzi艣.

Byli艣my tam tylko my, kamienne murki okalaj膮ce 艣cie偶ki i opuszczone gospodarstwa. W ciszy podziwiali艣my wspania艂e widoki na Tivat. Stamt膮d najlepiej si臋 nam na niego patrzy艂o. Taki niesamowity wr臋cz kontrast do opuszczonej Gornej Lastvy.

Tivat widziany ze wzg贸rza
Tivat i Porto Montenegro widziane z trasy do Gornej Lastvy
Gornja Lastva mapka
mapka z przyk艂adow膮 tras膮 piesz膮 z dworca w Tivacie do Gornej Lastvy

Jeden z mieszka艅c贸w Tivatu opowiedzia艂 nam, 偶e w dalekiej przesz艂o艣ci mieszka艅cy wioski schodzili kr臋tymi drogami w d贸艂, do zatoki, o艣wietlaj膮c sobie drog臋 lampionami i latarenkami. Z pewno艣ci膮 musia艂o to niesamowicie wygl膮da膰. 呕贸艂te, jasne punkciki zawieszone w mroku. Jeden za drugim w roz艣wietlonym szeregu. Po艂膮czenie pomi臋dzy wiosk膮, a buduj膮cym si臋 Tivatem. Zapewne nikt wtedy nie powiedzia艂by, 偶e ta pierwsza- Gornja Lastva- stanie si臋 w przysz艂o艣ci ghost town’em. W taki spos贸b zako艅czyli艣my nasz膮- mamy nadziej臋 nie ostatni膮- wizyt臋 w Czarnog贸rze. To by艂a taka wisienka na torcie. Je艣li znajdziecie si臋 w tamtej okolicy zdecydowanie warto si臋 pofatygowa膰. Z centrum Tivatu to ok. 5 km marszu. Co prawda pod g贸r臋, ale nic nie stoi na przeszkodzie, 偶eby zap艂aci膰 za kurs taks贸wk膮, a z powrotem po prostu zej艣膰 o w艂asnych si艂ach. Gornja Lastva pomimo, 偶e dzi艣 ju偶 prawie opuszczona nadal przepe艂niona jest duchem dawnej Czarnog贸ry. Na kamiennych 艣cie偶kach przecinaj膮cych wiosk臋 wyobra藕nia sama podsuwa obrazy, jak dawniej mog艂o to miejsce wygl膮da膰. Tak w艂a艣nie wygl膮daj膮 nasze ulubione miejsca w podr贸偶ach. Polecamy ka偶demu z Was! 馃檪

opuszczone zabudowania

W serii z Czarnog贸ry polecamy r贸wnie偶:

%d bloggers like this: