Polska

Izby鉃篊zerty偶ne- szlak w Beskidzie NIskim.

Ka偶dy z nas ma w swoim otoczeniu osoby- czy to bliskich, czy te偶 znajomych- kt贸rzy maj膮 fascynuj膮ce hobby i s膮 lud藕mi, kt贸rych lubimy s艂ucha膰. Do takiego grona w naszym przypadku nale偶y Robert. Urodzony i wychowany w Krakowie. Od paru lat zafascynowany Beskidem Niskim, z kt贸rym zapozna艂 si臋 bli偶ej id膮c za g艂osem serca. W mojej i Marcina g艂owach zrodzi艂 si臋 pomys艂 na wpis go艣cinny jego autorstwa. W swoim pierwszym wpisie Robert zabierze nas na szlak zamkni臋ty wychodz膮cy z miejscowo艣ci Izby do nieistniej膮cej wsi Czerty偶ne. Wsp贸lnie z Robertem zapraszamy do lektury!

Beskid Niski Konieczna cmentarz na Beskidku
Konieczna-Beskidek- jedno z wielu ulubionych miejsc Roberta

Izby- kr贸tkie wprowadzenie.

Izby widok na zdzicza艂y sad
zdzicza艂e sady owocowe w wyludnionych okolicach Izb

Izby to dawna wie艣 Biskupstwa Krakowskiego za艂o偶ona w XVI w. Ulokowana jest w dolinie rzeki Bia艂a Tarnowska u st贸p najwy偶szej g贸ry po polskiej stronie Beskidu Niskiego- Lackowej (997m.n.p.m.). Le偶y pod Prze艂臋cz膮 Beskid, kt贸r膮 w 艣redniowieczu wiod艂a wa偶na droga handlowa na G贸rne W臋gry. w Izbach sw贸j ob贸z mieli r贸wnie偶 Konfederaci Barscy w latach 1769 鈥 1772. Tak o Izbach pisze pan Stanis艂aw Kryci艅ski  w swojej ksi膮偶ce pt.: 鈥炁乪mkowszczyzna po obu stronach Karpat鈥:

鈥(…)za艂o偶enie zwyk艂ych wsi na tym odludziu nie mia艂o specjalnie sensu, szczeg贸lnie w kontek艣cie planowej akcji zabezpieczania po艂udniowej granicy prowadzonej przez Kazimierza Wielkiego. Sens mia艂oby za艂o偶enie osad broni膮cych przej艣cia na trakcie wiod膮cym na po艂udnie przez prze艂臋cz nad Izbami.鈥

Miejscowo艣膰 ta- podobnie jak wiele innych w okolicy- pe艂ni艂a funkcj臋 tzw. brony. Izby w przesz艂o艣ci s艂yn臋艂y te偶 z rzekomych cud贸w. W 1782r. cerkiew w Izbach zosta艂a wyniesiona do rangi sanktuarium Maryjnego. Znajdowa艂 si臋 w jej wn臋trzu otoczony kultem obraz z wizerunkiem Matki Boskiej Izbia艅skiej, do kt贸rego ci膮gn臋艂y liczne pielgrzymki. Do niego mia艂 modli膰 si臋 sam dow贸dca Konfederat贸w Barskich Kazimierz Pu艂aski– dzi臋ki tym modlitwom pono膰 dwa razy ocali艂 偶ycie. Obecnie obraz znajduje si臋 w ko艣ciele w Bere艣cie, natomiast w Izbach pozosta艂a tylko jego kopia. Stara, drewniana cerkiew nie przetrwa艂a niestety do obecnego czasu. Na jej miejscu w 1886r. wzniesiono obecn膮, murowan膮 cerkiew p.w. 艣w. 艁ukasza. W 1994r. zosta艂a wpisana na list臋 zabytk贸w. W臋druj膮c drogami i bezdro偶ami w okolicy Izb napotkamy r贸wnie偶 wiele przydro偶nych kapliczek i krzy偶y, kt贸re zachowa艂y si臋 w przyzwoitym stanie. Tymczasem zapraszamy na w臋dr贸wk臋 czerwonym szlakiem z Izb w kierunku Ropek, podczas kt贸rego do艣wiadczymy tego, co Beskid Niski ma najpi臋kniejszego w swojej ofercie: cisza, spok贸j i pi臋kne widoki:

Szlak ko艂owy: Izby 鉃 Czerty偶ne 鉃 Izby.


Dane szlaku:

  • ca艂kowita d艂ugo艣膰 trasy: 15 km,
  • stopie艅 trudno艣ci: szlak 艂atwy,
  • czas: ok. 4.5 h.

mapka szlaku Izby Czerty偶ne
pogl膮dowa mapka szlaku

Szlak rozpoczyna si臋 w艂a艣ciwie przed zabudowaniami Izb (jad膮c od 艢nietnicy). Mijaj膮c most nad Bia艂膮 trzeba kierowa膰 si臋 dalej, wzd艂u偶 gospodarstwa agroturystycznego. Po ok. 300 m natrafiamy na drog臋 szutrow膮 odbijaj膮c膮 w lewo. Znajduje si臋 tam znak z zakazem wjazdu, wi臋c jest to dobre miejsce, 偶eby zostawi膰 samoch贸d i wej艣膰 na szlak. Kierujemy si臋 stamt膮d tras膮 wzd艂u偶 zbocza g贸ry Wnyski.

Wnyska i szlak nieopodal miejscowo艣ci Izby
trasa pod szczytem Wnyski

Zafascynowani pi臋knymi okoliczno艣ciami przyrody koniecznie pilnujmy w艂a艣ciwego szlaku, poniewa偶 po jakim艣 czasie, przed Ropkami musimy skr臋ci膰 w lewo- kieruj膮c si臋 na prze艂臋cz o nazwie Lipka. Zej艣cie do Czerty偶nego odnajdziemy po mini臋ciu Domku w Ropkach.

Ropki w zimowej porze
podnosz膮ce si臋 nad Ropkami mg艂y
Ropki
widok na Ropki ze szlaku do Czerty偶nego

Na ko艅cu ogrodzenia tego budynku znajduje si臋 rozwidlenie dr贸g. Szlak na wprost zaprowadzi nas do Ropek, a po skr臋ceniu w lewo przed nami ju偶 tylko chwila, a偶 wkroczymy do jednej z najbardziej tajemniczych dolin Beskidu Niskiego. To dolina Czerty偶nianki, w kt贸rej znajdowa艂a si臋 dawna wie艣 Czerty偶ne, kiedy艣 jedna z najbogatszych w okolicy. Rozwija艂a si臋 dzi臋ki swojemu specyficznemu, ma艂o wietrznemu mikroklimatowi.

prze艂臋cz Lipka
prze艂臋cz Lipka

Otoczona by艂a z trzech stron przez g贸ry: Czereszenne (681m.n.p.m), Czerty偶ne (744m.n.p.m), Siwejk臋 (785m.n.p.m), Kamienny Wierch (776m.n.p.m) i Wnyski (862m.n.p.m.) Nazwa wsi pochodzi od s艂owa czerte偶 oznaczaj膮cego wyr膮b, a pierwsze wzmianki o tej miejscowo艣ci datuje si臋 na XVI w. Dzi艣 nie wiedzie tamt臋dy 偶aden oznakowany szlak pieszy. Pr贸偶no szuka膰 tam t艂um贸w i mieszka艅c贸w, kt贸rzy opu艣cili Czerty偶ne w 1947 r. wraz z akcj膮 Wis艂a. S膮 za to pi臋kne widoki. Warto zatrzyma膰 si臋 cho膰 na chwil臋 na Prze艂臋czy Lipka i spojrze膰 w kierunku po艂udniowym. To stamt膮d rozpo艣ciera si臋 wspania艂a panorama z Ropkami oraz Cigelk膮 i Ostrym Wierchem.

Beskid niski w okolicach miejscowo艣ci Izby

Znajdziemy tam pozosta艂o艣ci po wsi, kt贸rej mieszka艅cy znajdowali si臋 na uboczu, z dala od spraw politycznych, ale niestety r贸wnie偶 ich dotkn臋艂y zawirowania historyczne. Sprawne oko w臋drowca odnajdzie zdzicza艂e sady owocowe, podmur贸wki chy偶 艂emkowskich, czy przydro偶ne krzy偶e i cmentarz, kt贸ry jako jedyny ocala艂 do dzisiejszych czas贸w.

zdzicza艂a jab艂o艅 w beskidzie niskim nieopodal miejscowo艣ci Izby
W Czerty偶nem pozosta艂y jedynie zdzicza艂e drzewa owocowe
Czerty偶ne Izby Beskid Niski
samotna kapliczka w Czerty偶nem

By艂a te偶 drewniana cerkiew 鈥 niestety nie przetrwa艂a do dzi艣 a szkoda, gdy偶 tutejsze cerkwie wyr贸偶niaj膮 si臋 pod wzgl臋dem architektonicznym. Okolic臋 t臋 polecamy szczeg贸lnie p贸藕n膮 zim膮 i wczesn膮 wiosn膮. Bez w膮tpienia znajdziecie tam wytchnienie i spok贸j, a szumi膮ce drzewa i budz膮ce si臋 wiosn膮 do 偶ycia potoki wprowadz膮 Was w nastr贸j zadumy nad t臋tni膮cymi w przesz艂o艣ci 偶yciem terenami. Mijaj膮c stary cmentarz docieramy do skrzy偶owania le艣nych dr贸g, gdzie nale偶y skierowa膰 si臋 w lewo aby wr贸ci膰 do Izb.

Czerty偶ne
cmentarz w Czerty偶nem

Po drodze czeka na nas kilka niespodzianek w postaci przymusowego 艣ci膮gania but贸w, aby przej艣膰 przez koryto Czerty偶nianki, a  nast臋pnie i Bia艂ej, co przy wiosennych roztopach lub wi臋kszych opadach deszczu mo偶e wprawi膰 Was w 艣wietny humor :). Dalej do Izb wracamy ju偶 asfaltow膮 drog膮, kt贸r膮 r贸wnie偶 mo偶emy dotrze膰 do Banicy, je艣li p贸jdziemy w prawo.

Robert o Beskidzie Nikim:

Beskidem zainteresowa艂em si臋 przypadkiem- to st膮d pochodzi Ela. Najpierw by艂y wsp贸lne wycieczki na cmentarze wojenne z okresu I Wojny 艢wiatowej, p贸藕niej zacz臋li艣my 艂膮czy膰 odwiedzanie cmentarzy z konkretnymi szlakami i tak zrodzi艂a si臋 moja mi艂o艣膰 do tego rejonu. Beskid Niski najbardziej lubi臋 za jego tajemniczo艣膰, puste szlaki oraz za histori臋, kt贸ra czai si臋 za ka偶dym zakr臋tem. W nadchodz膮cym sezonie planujemy wyruszy膰 z Izb i szlakiem granicznym dotrze膰 a偶 do Koniecznej. To oko艂o 27 km. Po drodze chcieliby艣my zdoby膰 kilka szczyt贸w min. Lackow膮, Ostry Wierch, Cigielk臋, Jawor, Hrb, Staviska, Tri Kopce, Jaworzyn臋 Koniecznia艅sk膮 i w ko艅cu Beskidek. Wtedy nadarzy si臋 okazja, by odwiedzi膰 dwa cmentarze wojenne: nr 49-Blechnarka i nr 46- Konieczna-Beskidek. Beskid Niski jest wed艂ug mnie jedyny i niepowtarzalny. Na razie odkrywamy jego zachodni膮 cz臋艣膰 (troszk臋 wi臋cej jego klimatu w tym wpisie). Nie ma tam wybitnych szczyt贸w, ani spektakularnych punkt贸w widokowych ze szczyt贸w, gdy偶 wi臋ksza ich cz臋艣膰 zaros艂a drzewami. Jest natomiast to, czego nie ma nigdzie indziej: cisza, spok贸j i brak t艂um贸w. Czasem trzeba przej艣膰 rzek臋 w br贸d, wpa艣膰 w b艂oto po kolana, ale za to w艂a艣nie kocham Beskid Niski.

Cigielka Beskid Niski
szlak pod Cigielk臋
szlak graniczny ze s艂owacj膮 w beskidzie niskim
gdzie艣 na szlaku granicznym
%d bloggers like this: