Albania

Lengarica- gor膮ce 藕r贸d艂a i okolica.

Aby dosta膰 si臋 do alba艅skiego parku narodowego Bredhi i Hotovs – Danglli, kt贸rego kanion Lengarica wraz z gor膮cymi 藕r贸d艂ami jest cz臋艣ci膮- trzeba najpierw pojecha膰 do miejscowo艣ci P毛rmet. Samo miasteczko ze swoj膮 g贸rnicz膮 przesz艂o艣ci膮 jest s艂abo interesuj膮ce, ale za to rozpo艣ciera si臋 w niesamowicie malowniczej dolinie rzeki Vjosy. Wiedzeni obietnic膮 relaksu na 艂onie cudnej natury pod膮偶ajcie do miejsca o nazwie Bnj. Mo偶na si臋 tam rozbi膰 z namiotem, zaparkowa膰 kamperem, a nast臋pnie (rzecz jasna) wymoczy膰 um臋czone cia艂o w mineralnych gor膮cych 藕r贸d艂ach. Czy mo偶na tam jeszcze inaczej sp臋dzi膰 czas? Jasne! Je艣li szukacie bazy dla swojego namiotu, ciekawych szlak贸w na kilka dni spacer贸w i b艂ogiego oderwania od p臋du 偶ycia to Lengarica, ale te偶 park w og贸le, wydaj膮 si臋 by膰 do tego stworzone.

______________________________________________________________________________

W parku Bredhi i Hotov毛s-Dang毛lli.

typowy dla parku narodowego hotoves-dangelli w Albanii krajobraz pe艂en las贸w, zieleni po艣r贸d kt贸rej biegnie polna droga
takie widoki to oczywisto艣膰 dla tego skrawka Albanii

To specjalne miejsce po艂o偶one jest g艂贸wnie w okr臋gu Gjirokastra. Obszarowo jedno z najwi臋kszych, ale jednocze艣nie s膮 to r贸wnie偶 najmniej znane tereny chronione w Albanii. Na razie nie konkuruj膮 z takimi jak: Butrint, Theth czy Valbona, a zupe艂nie nies艂usznie. Jest tam g贸rzysto, lecz w inny ni偶 w Alpach Alba艅skich spos贸b, do morza te偶 daleko. Jednak obszar ten charakteryzuje si臋 pi臋knymi, pe艂nymi endemicznych ro艣lin 艂膮kami, lasami tam starymi, 偶e uwa偶a si臋 je za jedne z najstarszych na ca艂ych Ba艂kanach.

przepi臋kne fioletowe kwiaty na alba艅skiej 艂膮ce nieopodal rzeki Lengarica
pi臋kno alba艅skiej 艂膮ki

Pejza偶e wype艂nione g贸rami i wzniesieniami pokryte s膮 drzewami, w艣r贸d kt贸rych znaczny udzia艂 ma emblematyczny gatunek jod艂y (bredhi = jod艂a). W艣r贸d las贸w migaj膮 od czasu do czasu polany i pola uprawne. Bardzo rzadko napotykamy tam osady ludzkie, lecz wycieczka do jednej z nich potrafi przenie艣膰 nie tylko w miejscu ale i w czasie. Ca艂o艣膰 uzupe艂nia wspomniana dolina rzeki Vjosa zamykaj膮ca teren parku Hotov毛s – Dang毛lli od strony zachodniej .

nurt rzeki Vjosa wygl膮da jak jasnob艂臋kitna wst臋ga
ob艂臋dnie lazurowa wst臋ga Vjosy podziwiana z okolic Petranu

Zanim zawitali艣my w te okolice, dane nam by艂o oniemie膰 z zachwytu na terenach wok贸艂 rzek: Cemi, Vermosh, Thethi, Shale w Albanii P贸艂nocnej. Vjosa i jej otoczenie s膮 nie mniej spektakularne! Rzeka toczy wody tak b艂臋kitne, jak czasem widuje si臋 na dzieci臋cych i nierealnych malowankach. Turyst贸w w zdecydowanej wi臋kszo艣ci przyci膮ga kanion Lengarica i po艂o偶one tam gor膮ca 藕r贸d艂a Banjat e B毛nj毛s. Warto zaznaczy膰, 偶e wylegiwanie si臋 jedynie w basenie termalnym jest czasem po po艂owie straconym. Okolica jest tak pi臋kna, 偶e nie mo偶na zmarnotrawi膰 pi臋kna, kt贸rym tak hojnie obdarowuje. Korzystajcie!

Kanion Lengarica- jak si臋 tam dosta膰?

samoch贸d osobowy wymijaj膮cy pasterza prowadz膮cego stado owiec
na kt贸rym艣 kilometrze pomi臋dzy Petranem a B毛nj毛

Do k膮pielisk termalnych ulokowanych na obrze偶u kanionu dotarli艣my z P毛rmetu w kilku etapach. Najpierw, busem kursuj膮cym regularnie dojechali艣my do miejscowo艣ci Petran. Z tej sennej wioseczki wystartowali艣my pieszo wzd艂u偶 ma艂o ruchliwej drogi w kierunku B毛nj毛. Oba te miejsca dzieli dystans mniej wi臋cej 6 km. Droga prowadzi dolin膮 w g贸r臋 rzeki Lengarica. Jest tam naprawd臋 pi臋knie! W sezonie turystycznym istnieje prawdopodobnie opcja dojazdu nad gor膮ce 藕r贸d艂a bezpo艣rednio z P毛rmetu busikami prywatnym, lecz zdecydowanie odbywa si臋 to w godzinach porannych. Dla niecierpliwych i z zasobniejsz膮 kieszeni膮 istnieje r贸wnie偶 szansa na kurs taks贸wk膮. Szczeg贸艂y z pewno艣ci膮 przybli偶膮 Wam lokalni mieszka艅cy. Nam pomogli za ka偶dym razem, kiedy zwr贸cili艣my si臋 z jakim艣 zapytaniem. 呕yczliwo艣膰 tych ludzi tak偶e jest wspania艂膮 wizyt贸wk膮 miejsca.

Biwak i kemping nad Lengaric膮.

biwak i kemping ulokowany nad rzek膮 Lengarica ko艂o Permetu w Albanii
rozbijaj膮c si臋 nieco w oddaleniu od basen贸w i s艂ynnego mostu nie narzekali艣my na ha艂asy

Takowa opcja istnieje i znacznie u艂atwia d艂u偶szy pobyt w tym urokliwym zak膮tku. Nie spodziewajcie si臋 natomiast p贸ki co wielkich udogodnie艅, czy rozbudowanej na zachodnioeuropejsk膮 mod臋 infrastruktury biwakowej. Sza艂asy gastronomiczne najwyra藕niej znikn臋艂y z krajobrazu, a toalety i prysznice s膮 w fazie powstawania. My dotarli艣my tam z w艂asnym prowiantem (na szcz臋艣cie…) lecz ka偶dego dnia, na kilka godzin przybywali do B毛nj毛 lokalni sprzedawcy d贸br g艂贸wnie rzemie艣lniczych i domowych: rakij, herbat g贸rskich, lokalnych smako艂yk贸w i miod贸w. Czasem nielicznym z nich zawieruszy艂a si臋 w艣r贸d tych skarb贸w zimna butelka z mineraln膮, czy kilka puszek z zimnym piwem. Sprawia艂o nam to sporo rado艣ci, bo od najbli偶szego sklepu dzieli艂y nas kilometry. Je艣li dysponujecie w艂asnym samochodem mo偶ecie go zostawi膰 na parkingu przy 藕r贸d艂ach, obowi膮zkowo uiszczaj膮c op艂at臋. Je艣li posiadacie tylko namiot, to mo偶ecie si臋 rozbi膰 na do艣膰 przestronnym placu nad rzek膮. Nie mamy pewno艣ci co do op艂at „za namiot”, poniewa偶 pan parkingowy nie podszed艂 do nas ani razu, wi臋c de facto spali艣my bezkosztowo.

O basenach termalnych B毛nj毛 zda艅 kilka.

widok na naturalny basen termlany wype艂niony wod膮 mineraln膮 ulokowany pod mostem nad rzek膮 Lengarica
najwi臋kszy z basen贸w termalnych

Bezsprzecznie jest to atrakcja number one. W podgrzanych geotermalnie do ok. 30掳C mineralnych wodach p艂awi膮 si臋 zgodnie i Alba艅czycy, i zagraniczni tury艣ci. Dobro wyp艂ywaj膮ce wprost z ziemskich g艂臋bin zosta艂o uj臋te w kamienne tamy i tak oto powsta艂y przyjemne baseny, wspaniale zgrywaj膮ce si臋 z plenerem naoko艂o. W krajobrazie wyr贸偶nia si臋 szczeg贸lnie jeden zbiornik, lecz pod wygi臋tym w 艂uk, kamiennym mostem przycupn膮艂 kolejny- mniejszy, a w stron臋 kanionu znajduje si臋 ich jeszcze kilka, lecz zdecydowanie drobniejszych i p艂ytszych.

krystalicznie czysta, mnieralna woda bij膮ca obficie ze 藕r贸de艂 ulokowanych wzd艂u偶 koryta rzeki Lengarica
naturalna i mineralna!

Bogate w siarkowod贸r wody pachn膮 w swoisty spos贸b, jednak oznacza to jednocze艣nie, 偶e s膮 one lecznicze. Miejmy nadziej臋, 偶e miejsce to zostanie utrzymane w podobny spos贸b i w przysz艂o艣ci- bez plastikowych zje偶d偶alni w krzykliwych kolorach i nachalnych sprzedawc贸w kijk贸w do selfie.

Ura e Kadiut- most Kadiu nad Lengaric膮.

s艂ynny, wygi臋ty w 艂uk kamienny most Ura e Kadiut nad rzek膮 Lengarica
Most Kadiu

Ten okaz 艣redniowiecznej architektury kamiennej zosta艂 wzniesiony na polecenie s艂ynnego Alego Paszy z Tepeleny, ale ju偶 w czasie gdy ten rezydowa艂 w Ioaninie. P贸艂eliptyczna konstrukcja rozpi臋ta ponad nurtem jest jednocze艣nie cz臋艣ci膮 wi臋kszego szlaku karawan z Ioaniny przez Tepelen臋, a偶 do Elbasanu. Sie膰 owych historycznych trakt贸w wiod艂a przez tereny wsp贸艂czesnej Albanii ju偶 w czasach przed tureckich, lecz to Turcy dodali jej nieco infrastruktury, do kt贸rych zalicza si臋 m.in. egzemplaryczny Ura e Kadiut. Pomimo, 偶e s膮 to mocno wiekowe budowle, na terenie Albanii i p贸艂nocnej Grecji (zw艂aszcza w rejonie Zagori) zachowa艂o si臋 sporo takich egzemplarzy w naprawd臋 dobrym stanie. Pi臋knie dope艂niaj膮 krajobrazu, 艣wiadcz膮 o umiej臋tno艣ciach ludzi, kt贸rzy mieszkali na tamtych terenach przed setkami lat. Nic zatem dziwnego, 偶e zdobi膮 niejedn膮 poczt贸wk臋, czy te偶 stronic臋 w przewodnikach krajoznawczych.

moment przechodzenia przez most ura e kadiut sporego stada owiec nad rzek膮 Lengarica
most jest nie tylko zabytkowy, ale w dalszym ci膮gu r贸wnie偶 u偶ytkowy
portrety zaciekawionych k贸z
korzystaj膮 z niego nie tylko ludzie 馃檪

Benj毛-Novosel毛- wioska z kamienia.

wioska Benje-Novosele z okolic Permetu w Albanii widziana z oddali
kamienna wioska w ca艂ej swojej krasie

Je艣li znajdziecie czas, bardzo polecamy Wam w臋dr贸wk臋 szlakiem znad 藕r贸de艂 do wsi Benj毛-Novosel毛. Bardzo 艂atwo tam trafi膰 i jest to dystans zaledwie kilku kilometr贸w (posi艂kujcie si臋 np. mapy.cz) Je艣li wycieczka ta pozostawi w Was poczucie niedosytu to wiedzcie, 偶e park Hotov毛s-Dang毛lli bogaty jest w szlaki, w tym te bardziej wymagaj膮ce. Tutaj polecamy zajrze膰 na lokaln膮 stron臋 w poszukiwaniu inspiracji: http://www.visitpermet.org/permet/index.php/en/hiking-trails. Je艣li chodzi o ten wybrany tego dnia przez nas, to nie sk艂amiemy kiedy napiszemy, 偶e podoba艂o si臋 nam tam naprawd臋 mocno.

wspania艂y widok na g贸rskie szczyty nad kt贸rymi kot艂uj膮 si臋 ci臋偶kie, szare chmury
po tym urlopie doszli艣my do wniosku, 偶e dynamiczne chmury bywaj膮 pi臋kniejsze ni偶 p艂aski b艂臋kit nieba 馃槈

W臋drowali艣my poln膮 drog膮 wij膮c膮 si臋 w艣r贸d zalesionych wzg贸rz. Nad tymi ni偶szymi g贸rowa艂o na horyzoncie bardziej spektakularne, spowite chmurami pasmo Maja Poli莽anit, le偶膮ce ju偶 jednak poza obr臋bem parku. Mijali艣my ulokowane wzd艂u偶 szlaku poletka uprawne, nale偶膮ce do nielicznych mieszka艅c贸w wioski Benj毛-Novosel毛. Zdarzy艂o si臋 nam i spotka膰 samych lokalnych, kt贸rzy pracowali niespiesznie korzystaj膮c z pomocy os艂贸w. Doprawdy sielski i jak偶e nie spotykany ju偶 w naszych szeroko艣ciach geograficznych widok!

mieszkaniec wioski Benje-Novosele jad膮cy na objuczonym osio艂ku
na dr贸偶ce do wioski

Cerkiew 艣w. Marii wo艂a d藕wi臋kiem dzwonu.

stary mercedes zaparkowany u bramy wej艣ciowej na teren cerkwi 艣wi臋tej Marii w Benje-Novosele
a u cerkwi bram…

Ju偶 ze sporego dystansu towarzyszy艂 nam widok na wyr贸偶niaj膮c膮 si臋 w krajobrazie cerkiew 艣w. Marii. 艢wi膮tynia okolona jest szpalerem wyro艣ni臋tych ponad miar臋 cyprys贸w o ciemnozielonej barwie. Obiekt jest stosunkowo nowy i doprawdy malowniczo po艂o偶ony. Min臋艂o kilkana艣cie minut podczas kt贸rych zachodzili艣my w g艂ow臋, jak dosta膰 si臋 do wn臋trza. Wtedy z pomoc膮 przysz艂a nam jedna z nielicznych mieszkanek. Poradzi艂a, by uderzy膰 w cerkiewny dzwon, wtedy zjawi si臋 jego opiekunka. I tak si臋 sta艂o w rzeczy samej. Ju偶 po chwili podziwiali艣my w ciszy do艣膰 surowe wn臋trze bo偶nicy, co jest w sumie nietypowe dla 艣wi膮tyni dedykowanych wyznaniu prawos艂awnemu. Na zako艅czenie podarowali艣my mi艂ej pani drobn膮 op艂at臋 z nadziej膮, 偶e wynagrodzi jej to oderwanie si臋 od codziennych obowi膮zk贸w.

skromne wn臋trze cerkwi 艣wi臋tej Marii w Benje-Novosele
klasyk mawia艂: ” z艂ote, a skromne…”, tutaj akurat skromne, lecz klimatyczne

Przesz艂o艣膰 zamkni臋ta w kamieniu.

Nast臋pnie wkroczyli艣my na ma艂o przedreptywane kamienne 艣cie偶ki wiod膮ce zaledwie na kilkadziesi膮t metr贸w. Benj毛-Novosel毛 to bardzo ma艂a osada wi臋c mo偶na j膮 przej艣膰 wzd艂u偶 i wszerz raptem w kilka minut. Zosta艂o w niej ju偶 bardzo niewielu mieszka艅c贸w. Jest to zreszt膮 typowy problem dla wsi w tym rejonie. W zasadzie st膮d, a偶 po granic臋 greck膮- na po艂udniu- i macedo艅sk膮- na wschodzie- nie znajdziemy wsi, kt贸rej by to zjawisko nie dotkn臋艂o.

zrujnowane zabudowania w g艂臋bi wsi Benje-Novosele, uwag臋 przykuwaj膮 symbole wykute na kamiennych o艣cie偶nicach
zrujnowane zabudowania w g艂臋bi wsi, uwag臋 przykuwaj膮 symbole wykute na kamiennych o艣cie偶nicach

Ju偶 w okresie mi臋dzywojennym dosz艂o tu do kilku fal emigracji, g艂贸wnie do Francji i USA. Lata komunizmu zastopowa艂y migracj臋 zewn臋trzn膮, ale wewn臋trzna nabra艂a rozp臋du. Na wsie wysy艂ano dysydent贸w, jednocze艣nie wielu mieszka艅c贸w tych osad si艂膮 przenoszono do miast, tworz膮c z nich robotnicze zaplecze dla Tirany, Elbasanu czy Vlory. Na prze艂omie wiek贸w, emigracja jeszcze przybra艂a na sile, pozostawiaj膮c wi臋kszo艣膰 wiosek wyludnionych.

ikona z prawos艂awnymi 艣wi臋tymi na kru偶ganku przy cerkwi
prawos艂awni 艣wi臋ci m臋偶owie pilnuj膮 i patronuj膮 ostatnim mieszka艅com wioski

Zreszt膮, odwiedzaj膮c Benj毛-Novosel毛 mo偶emy si臋 te偶 przekona膰 dlaczego. 呕ycie tutaj jest niezwykle trudne, wioski spora cz臋艣膰 roku pozostaj膮 odci臋te od 艣wiata. Mimo, 偶e ta akurat jest zelektryfikowana, wiele wsi g艂臋biej w g贸rach nie ma tego szcz臋艣cia. 呕ycie tu wygl膮da na ci臋偶ki kawa艂ek chleba, a uprawa niewielkich p贸l ledwo zapewnia mo偶liwo艣膰 w艂asnego utrzymania. Nic wi臋c dziwnego, 偶e o艣rodki miejskie Albanii, a tak偶e W艂ochy czy Niemcy skusi艂y mieszka艅c贸w i przyczyni艂y si臋 do wyludnienia regionu.

niebieska, drewniana brama wejsciowa do jednego z domostw w wiosce Benje-Novosele
za t膮 bram膮 z pewno艣ci膮 jeszcze kto艣 mieszka

Po偶egnanie w Petranie.

objuczony osio艂ek id膮cy w kierunku wioski Petran popo艂udniow膮 por膮
on the way to Petran

Na zako艅czenie wizyty w parku odwiedzili艣my ponownie Petran– tym razem na troszk臋 d艂u偶ej i to stamt膮d mieli艣my zacz膮膰 nasz膮 podr贸偶 etapami z powrotem do Gjirokastry. Wioska ta s艂ynie nie tylko z pi臋knych widok贸w na Vjos臋, na kt贸rej mo偶na uprawia膰 rafting. Skusi艂a nas tak偶e 艣wietnie zapowiadaj膮cym si臋 (cho膰 nieoficjalnym) miejscem do rozbicia namiotu.

rafting po rzece Vjosa
to wygl膮da jak doskona艂y pomys艂 na zapoznanie si臋 z dolin膮 Vjosy

Nad Petranem wyr贸偶nia si臋 w krajobrazie charakterystyczne wzg贸rze podziurawione jaskiniami, gdzie te偶 odkryto 艣lady cz艂owieka neolitycznego. Jaskinie stwarzaj膮 mo偶liwo艣膰 eksploatacji dla zaawansowanych speleolog贸w a warto te偶 doda膰, 偶e i polskie towarzystwa przy艂o偶y艂y r臋k臋 do bada艅 i odkry膰 w tym rejonie. Popo艂udnie sp臋dzili艣my w petra艅skiej kawiarni s膮cz膮c zimne, butelkowane piwo Korcza. Jednomy艣lnie stwierdzili艣my, 偶e wizyta w tych okolicach to by艂 wyborny pomys艂, kt贸rego nie przy膰mi艂o nawet lekko zatrwa偶aj膮ce spotkanie z psami pasterskimi. Oby wi臋cej chwil w pi臋knych przyrodniczo miejscach, z dala od turystycznego cyrku! 馃檪

______________________________________________________________________________

Planujesz wypraw臋 do Albanii?

Kliknij w obrazek poni偶ej i poczytaj o naszych wra偶eniach i wspomnieniach z innych miejsc na mapie tego interesuj膮cego kraju: 鈽

%d bloggers like this: