Turcja

Milet, Priene i Dydyma- miasta jo艅skie w Turcji.

Mam nadziej臋, 偶e m贸j poprzedni wpis cho膰 troch臋 przybli偶y艂 Wam atrakcje Selcuku i zach臋ci艂 do wypadu w te okolice. Jednak to ma艂e miasteczko jest wa偶ne z jeszcze jednego powodu. To tu zaczyna si臋 szlak czterech miast Jonii, jeden z najwa偶niejszych historycznie szlak贸w Turcji. Efez 鈥 pierwsze miasto na szlak opisa艂em we wcze艣niejszym wpisie czas zabra膰 Was do kolejnych. Priene, Milet i Dydyma, w zasadzie nie b臋d膮ca miastem, a tylko pozosta艂o艣ci膮 imponuj膮cej 艣wi膮tyni Apollina z wyroczni膮, s膮 warte zobaczenia i czekaj膮 na ka偶dego.

Szlak czterech miast jo艅skich w Turcji:

鉃 Start w Priene:

Do Priene dostaniecie sie z Selcuku. Musicie wyruszy膰 wcze艣nie rano busem do miejscowo艣ci Ortaklar, gdzie przesi膮dziecie si臋 do kolejnego pojazdu, kt贸ry zawiezie nas do Soke. Stamt膮d kursuj膮 ju偶 busiki do samych bram Priene. Polecam zjawi膰 si臋 tam jak najwcze艣niej rano, ruiny otwieraj膮 si臋 ju偶 o 9:00. Jest wtedy szansa, 偶e b臋dziecie tam sami, lub w kameralnym towarzystwie.

Priene to miejsce to jest ma艂o popularne i niezbyt cz臋sto odwiedzane, a szkoda, bo to jedno z naj艂adniej po艂o偶onych staro偶ytnych miast w Turcji. Miasto zwiedza艂em sam, nie towarzyszy艂 mi 偶aden przewodnik i nie mia艂em te偶 towarzystwa. Stosunkowo dobrym opisem ruin i przeznaczenia poszczeg贸lnych obiekt贸w dysponuje przewodnik 鈥濼urcja鈥 wydawnictwa Bezdro偶a. Zreszt膮 og贸lnie go polecam, w moim odczuciu jest bardziej przydatny ni偶 Lonely Planet, kt贸ry je艣li chodzi o Turcj臋 jest stosunkowo s艂aby.

Priene- najwa偶niejsze atrakcje staro偶ytne:

Zwiedzanie rozpoczynamy od Stadionu, ale nie jest to najbardziej fascynuj膮ca cz臋艣膰 ruin. Na t膮 natkniemy si臋 nieco wy偶ej, gdzie na pierwszy plan wybija si臋 oczywi艣cie teatr. Nie zachowa艂 si臋 on w ca艂o艣ci, za to jego ciekawym elementem s膮 imponuj膮ce kamienne fotele, wykorzystywane w staro偶ytno艣ci jako swoiste lo偶e dla vip-贸w. Zachowa艂y si臋 te偶 fragmenty o艂tarza Dionizosa. Imponuj膮cym elementem pozosta艂o艣ci miasta s膮 ruiny 艣wi膮tyni Ateny Polias. Znajdziemy tam pi臋膰 podniesionych z ruin kolumn w stylu jo艅skim, 艣wietnie prezentuj膮cych si臋 na tle Akropolu. Z drugiej strony otwiera si臋 widok na dolin臋 Meandra:

priene nieopodal miasta milet w turcji i widok na dolin臋 meandry

staro偶ytny kompleks mieszkalny w Priene:

To w艂a艣nie ta rzeka, a dok艂adniej m贸wi膮c osady przez ni膮 niesione by艂y przyczyn膮 upadku miasta Priene, powoli odcinanego od morza. Spaceruj膮c w艣r贸d kamiennych blok贸w tworz膮cych niegdy艣 kolumnad臋 艣wi膮tyni, u艣wiadamiamy sobie jak wielk膮 ona by艂a. W pobli偶u znajdziemy te偶 kompleksy po艣wi臋cone bogom egipskim i Zeusowi, jednak znacznie mniej okaza艂e. Bardzo interesuj膮ce s膮 dzielnice mieszkalne, po艂o偶one w cieniu akropolu. W艣r贸d tamtych dom贸w znajdowa艂 si臋 podobno i taki, w kt贸rym zatrzyma艂 si臋 Aleksander Wielki, jednak to chyba tylko legenda. Realne natomiast s膮 zachowane w niez艂ym stanie posadzki, paleniska i elementy systemu kanalizacyjnego, kt贸ry by艂 dum膮 Priene.

priene dzielnica staro偶ytnych dom贸w mieszkalnych
Ulica budynk贸w mieszkalnych

staro偶ytna Agora w Priene:

Okolice Agory to centrum 偶ycia politycznego i spo艂ecznego miasta. Najbardziej intryguj膮ce s膮 pozosta艂o艣ci Buleuterionu i Prytanejonu. By艂y to obiekty zwi膮zane z dzia艂aniami s膮downiczymi ale i prawodawczymi miasta. Buleuterion na planie prostok膮tnym, z fragmentami o艂tarza ofiarnego prezentuje si臋 naprawd臋 艣wietnie. Ca艂y ten zak膮tek przy odrobinie wyobra藕ni daje nam szans臋 na wizualizowanie sobie 偶ycia Priene z okresu jego 艣wietno艣ci. Samo miasto jest niezwykle klimatyczne. Warto je odwiedzi膰, zw艂aszcza wczesn膮 wiosn膮, gdy dolina Meandra zakwita, pi臋knie kontrastuj膮c z biel膮 wapiennych ska艂.

buleuterion priene nieododal miasta milet w turcji
staro偶ytny Buleuterion w Priene

鉃 Milet: drugie miejsce na szlaku staro偶ytnych miast jo艅skich:

Je艣li chcecie dojecha膰 do miasta Milet z Priene, najlepiej korzysta膰 z wynaj臋tego samochodu, autostopu lub taks贸wki (po solidnych negocjacjach). Je偶d偶膮 te偶 wprawdzie nieliczne publiczne busy, ale trzeba mie膰 nieco szcz臋艣cia, by na nie trafi膰 i zawsze nale偶y pyta膰 kierowcy, czy wysadzi nas przy ruinach, czy przy g艂贸wnej drodze sk膮d do Miletu czeka nas kr贸tki spacer.

Z Priene uda艂em si臋 do miasta Milet. Dzi臋ki istniej膮cej tam szkole filozoficzno 鈥 matematycznej o tym mie艣cie s艂yszeli wszyscy ju偶 w podstaw贸wce. Tales faktycznie ju偶 przez Arystotelesa by艂 uwa偶any z a ojca filozofii zachodniej, ale nie tylko jego nazwisko budowa艂o dzieje miasta. Milet wychowa艂 wielu wybitnych obywateli, posiada艂 niezwykle wa偶ny w staro偶ytno艣ci port zwany Portem Lw贸w. Ca艂y ten ogrom bogactwa wskazywa艂by, 偶e mo偶emy liczy膰 na niesamowite widoki. Niestety- nie jest tak r贸偶owo. Poza teatrem, cz臋艣ciowo odrestaurowanym, trudno tu znale藕膰 wybitne zabytki.

Milet i odrestaurowany teatr:

milet i odrestaurowany teratr staro偶ytny
Teatr w Milecie

nieliczne warte uwagi skarby miasta Milet:

milet i domy rzymskie zalane przez rzek臋 meandra
zalane staro偶ytne domy rzymskie

Zostaj膮 jeszcze 艂a藕nie Faustyny z czas贸w rzymskich i to w zasadzie wszystko. Warto te偶 wiedzie膰, 偶e spora cz臋艣膰 miasta le偶y na terenach zalewowych w dolinie Meandra i niestety w czasie moich odwiedzin pozosta艂o艣ci agory czy forum by艂y pod wod膮. Za miastem warto odnale藕膰 niewielki meczet Isa Bey z ciekawym pokryciem dachu, na kt贸rym gniazdo wij膮 sobie bociany. Klimatyczny, aczkolwiek trudny do doj艣cia zak膮tek.

鉃 Dydyma- trzecie staro偶ytne miasto jo艅skie:

Nieco trudno tu dotrze膰, w zasadzie jedynie w艂asny samoch贸d lub autostop ratuj膮 sytuacj臋, pami臋tajcie o dobrym zaplanowaniu wypadu, je艣li nocujecie Selcuk, czeka Was d艂ugi powr贸t.

– 艣wi膮tynia Apollina:

艣wiatynia Apollina w mie艣cie Dydyma, jednym opr贸cz m.in. milet mie艣cie staro偶ytnym w Turcji

Kolejnym wa偶nym zabytkiem szlaku Jonii jest 艣wi膮tynia Apollina w Dydymie. O ile w staro偶ytno艣ci zawsze pozostawa艂a druga po Artemizjonie, o tyle dzi艣 jest znacznie ciekawsza ni偶 pojedyncza kolumna w Selcuku. 艢wi膮tynia w staro偶ytno艣ci by艂a wa偶nym o艣rodkiem kultu dla Milezyjczyk贸w. By艂a po艂膮czona z ich miastem tzw. 艢wi臋t膮 Drog膮. Niestety, do naszych czas贸w liczne zabytki wzd艂u偶 niej si臋 nie zachowa艂y. Albo mo偶e inaczej… podobnie jak spora cz臋艣膰 dziedzictwa ludzko艣ci z tych okolic zdobi膮 obecnie wn臋trza londy艅skich i paryskich muze贸w.

– g艂owa Meduzy:

Na miejscu zobaczymy ca艂kiem nie藕le zachowane ruiny g艂贸wnego miejsca kultu, sporo p艂askorze藕b, z najs艂ynniejsza g艂ow膮 Gorgony (Meduzy) oraz nieliczne pozosta艂o艣ci budynk贸w pomocniczych. 艢wi膮tynia by艂a burzona przez Pers贸w ju偶 w czasach klasycznej Grecji, odbudowana zosta艂a w okresie hellenistycznym. W epoce bizanty艅skiej zamieniona na ko艣ci贸艂 i ostatecznie zniszczona w czasie trz臋sienia ziemi w 1453 roku. Dzi艣 niestety nie zobaczymy ju偶 艣lad贸w po 藕r贸de艂ku i wyroczni, a w艂a艣nie to ona by艂a jednym z istotnych powod贸w, dla kt贸rych 艣wi膮tyni臋 nawiedzali staro偶ytni pielgrzymi.

Czwarte staro偶ytne miasto jo艅skie na szlaku.

O czwartym miejscu na szlaku staro偶ytnych miast jo艅skich, do kt贸rego zaliczaj膮 si臋 Efez i Selcuk znajdziecie klikaj膮c tutaj :https://albumzpodrozy.pl/selcuk-i-efez/

Szlak staro偶ytnej Jonii za nami… Jak zauwa偶yli艣cie Priene prezentuje si臋 naprawd臋 zach臋caj膮co! Mam nadziej臋, 偶e Wasza wizyta tam pozwoli poczu膰 nieco historycznego klimatu i przyniesie rado艣膰 odkrywania naszych dziej贸w. Nast臋pnym razem zabior臋 Was w podr贸偶 do krainy wsp贸艂czesnych jaskiniowc贸w. Kapadocja, bo o niej mowa, to ju偶 jednak zupe艂nie inna historia.

%d bloggers like this: