marina w wiosce okuklje na wyspie mljet
Chorwacja

Mljet- dalmaty艅skie wytchnienie.

Pewnego zimowego wieczoru, gdy odpoczywali艣my po m臋cz膮cym tygodniu pracy postanowili艣my obejrze膰 archiwalne odcinki kulinarnych woja偶y pana Mak艂owicza. Potrzebowali艣my chocia偶 w my艣lach uciec od codzienno艣ci i nu偶膮cej rutyny. Zrz膮dzeniem losu nasz wyb贸r pad艂 na prezentowane po zamaszystemu (a jak偶e!), te mniej znane atrakcje chorwackiej Dalmacji- Lastovo i Mljet. Spojrzeli艣my na siebie i niemal jednocze艣nie doszli艣my do wniosku, 偶e takiej Chorwacji chyba nale偶y da膰 szans臋. Cisza, spok贸j, mi艂e zatoczki, wspania艂e jedzenie, go艣cinni mieszka艅cy, a ca艂y turystyczny rozgardiasz gdzie艣 z boku. Postanowione! Na wizyt臋 wybrali艣my drug膮 po艂ow臋 wrze艣nia, co te偶 i Wam serdecznie zalecamy. By艂o wspaniale!

______________________________________________________________________________________________________________________

po艂o偶enie wyspy Mljet na morzu Adriatyckim
po艂o偶enie wyspy Mljet na Adriatyku (mapy.cz)
wyspa Mljet mapka geograficzna
Mljet (mapy.cz)

Mljet po艂o偶ony jest w po艂udniowej cz臋艣ci Adriatyku. Nie jest to wyspa ani specjalnie du偶a, ani bardzo znana, ani te偶 nie jest przesycona zabytkami. Co wi臋c czyni j膮 na tyle wyj膮tkowym zak膮tkiem, 偶e wizyt臋 tam polecamy z ca艂ego serca? To najbardziej zielona z wysp Chorwacji. Zachodni膮 cz臋艣膰 wyspy zajmuje praktycznie w ca艂o艣ci Park Narodowy Mljet, gdzie chroni si臋 najcenniejsz膮 na wyspie ro艣linno艣膰 oraz dwa unikatowe „jeziora” b臋d膮ce w zasadzie zalanymi s艂on膮 wod膮 lejami krasowymi. W艂a艣nie owa unikalna przyroda i niezm膮cony niczym spok贸j sprawiaj膮, 偶e ten cichy dalmaty艅ski skrawek ziemi stanie si臋 idealnym celem dla turyst贸w szukaj膮cych odpoczynku od codziennego zgie艂ku i pracy.

S艂贸w kilka o wyspie Mljet.

Jest to 贸sma co do wielko艣ci wyspa nale偶膮ca do Chorwacji. Jest r贸wnie偶 cz臋艣ci膮 regionu o nazwie Dalmacja. Zamieszkuje j膮 na sta艂e zaledwie nieco ponad 1000 os贸b lecz liczba ta sukcesywnie ulega zmniejszeniu. Na wyspie nie znajdziemy wi臋kszych o艣rodk贸w miejskich. Najwi臋ksze wsie, do kt贸rych zaliczaj膮 si臋: Pomena, Pola膷e i Sobra oferuj膮 najwi臋cej, ale nie spodziewajmy si臋 tam infrastruktury takiej, jak w tych najt艂umniej odwiedzanych miejscowo艣ciach chorwackiego wybrze偶a.

zatoka we wiosce polace
zatoka we wiosce Pola膷e

Ot po kilka hoteli, pensjonat贸w, jakie艣 tawerny i wszechobecne wypo偶yczalnie sprz臋tu je偶d偶膮cego- skuter贸w, rower贸w elektrycznych i tradycyjnych, a czasem i samochod贸w. Pozosta艂e miejscowo艣ci to bardzo kameralne osady, takie jak Saplunara, Pro啪ura czy Okuklje.

zaciszna atmosfera zatoki okuklje na wyspie mljet
spok贸j, jakiego trzeba ka偶dej duszy

Trudno tam nawet o sklep z prawdziwego zdarzenia, ale na szcz臋艣cie funkcjonuj膮 przyjemne guesthouse’y potrafi膮ce na dodatek nakarmi膰 i napoi膰 swych go艣ci we wspania艂y spos贸b. Na koniec warto doda膰, 偶e Mljet jest bardzo ch臋tnie odwiedzany g艂贸wnie przez 偶eglarzy. Prowadzone przez nich jednostki p艂ywaj膮ce znajduj膮 zaciszne miejsca do zacumowania praktycznie przy ka偶dym guesthousie ulokowanym na mljeckim wybrze偶u.

marina w miejscowo艣ci okuklje ze wspania艂ym morskim pejza偶em
marina w Okukjle

Fauna i flora na wyspie Mljet.

Je艣li chodzi o ow膮 wychwalan膮 wsz臋dzie ro艣linno艣膰, kt贸ra jest wizyt贸wk膮 wyspy Mljet to lasy zajmuj膮 (wg r贸偶nych 藕r贸de艂) od 70 do 78% powierzchni wyspy. Te najcenniejsze rozprzestrzeniaj膮 si臋 po zachodniej jej cz臋艣ci. Dominuje w nich cenna sosna z Aleppo i d膮b ostrolistny.

szlak z okuklje do prozury wiedzie pi臋knym nadmorskim terenem ocienionym przez sosny z aleppo
pi臋kna, roz艂o偶ysta korona sosny aleppskiej; tutaj wzd艂u偶 szlaku Okuklje-Pro啪ura
艣r贸dziemnomorska cykada
艣r贸dziemnomorska cykada

W艣r贸d koron drzew i zaro艣li nami臋tnie koncertuj膮 cykady,a mi臋dzy kwiatami uwijaj膮 si臋 barwne motyle. Piechurowi od czasu do czasu 艣cie偶k臋 przetnie jaki艣 ptak. To ostatnie ju偶 w tej cz臋艣ci Morza 艢r贸dziemnego pozosta艂o艣ci pierwotnie rosn膮cych na wyspach las贸w. 脫w eko-system jest niezwykle delikatny i podatny na zagro偶enia cywilizacyjne, dlatego ochrona go w parku narodowym jest jak najbardziej uzasadniona i zrozumia艂a. Na Mljecie 偶yje sporo dzikich zwierz膮t, w tym zaliczane do du偶ych jelenie, muflony oraz dziki. Najwi臋ksz膮 jednak osobliwo艣膰 wyspy stanowi mangusta indyjska, kt贸r膮 sprowadzono tutaj i na kilka s膮siednich wysp w XIX-tym w. w celu wsparcia walki z plag膮 jadowitych w臋偶y. Do dzi艣 偶yje w okolicy i ma si臋 艣wietnie. R贸wnie偶 snorkeling mo偶e dostarczy膰 fanom morskich k膮pieli ca艂kiem przyjemnych wra偶e艅.

czyste spokojne wody zatoczki w Okuklje
czyste, spokojne wody w zatoczce Okuklje zapraszaj膮 do snorkelingu i k膮pieli

W czystych wodach b艂yskaj膮 艂awice ryb, gdzieniegdzie skrywaj膮 si臋 rozgwiazdy lub ciekawskie krewetki, a po dnie zasuwaj膮 legiony krabik贸w. Na wyspie znajdziemy te偶 cztery ma艂e, zalane wod膮 krasowe doliny (jedna np. w okolicy Pro啪urskiej Luki), zwane tutaj „blatine” lub „slatine”. Te miejsca to popularne w艣r贸d mieszka艅c贸w 艂owiska w臋gorza. Po艂贸w ten jednak w ca艂o艣ci opuszcza wysp臋 jako swoisty towar eksportowy. Poni偶ej ma艂y akapit o najs艂ynniejszych lejach krasowych zalanych s艂on膮 wod膮, kt贸re wykszta艂ci艂y w艂asny, bardzo warto艣ciowy eko-system:

Ma艂e i Wielkie s艂one jezioro.

Oba zbiorniki s膮 unikatowe pod wzgl臋dem geologicznym. Pomimo ochrony eko-systemu odwiedzaj膮cy nadal mog膮 za偶ywa膰 k膮pieli w ich wodach. Na Wielkim Jeziorze znajduje si臋 ma艂a wyspa Oto膷i膰 Svete Marije, na kt贸rej stoi cenny roma艅ski klasztor benedyktyn贸w z XII-tego w. z Ko艣cio艂em Mariackim (Sveta Marija).

opactwo benedykty艅skie mieszcz膮ce si臋 na male艅kiej wysepce na Wielkim S艂onym Jeziorze
bry艂a opactwa podziwiana z dystansu

Klasztor by艂 przebudowywany w stylu gotyckim, p贸藕niej renesansowym czy barokowym. W XVI-tym w. zosta艂 spustoszony przez Turk贸w, natomiast w XVI i XVII-tym w. kiedy opactwo benedykty艅skie sta艂o si臋 wa偶nym o艣rodkiem sztuki i edukacji, mie艣ci艂a si臋 tam jedna z najbogatszych bibliotek benedykty艅skich w Europie. Mieszkali tu i tworzyli znakomici dubrowniccy poeci i pisarze, tacy jak np. M. Vetranovi膰 czy I. Djurdjevi膰. W tym te偶 czasie dokonano renesansowych renowacji na terenie opactwa i ko艣cio艂a, a ca艂y obszar zosta艂 r贸wnie偶 ufortyfikowany. Obecnie mo偶liwe jest zwiedzanie kompleksu, a dostaniemy si臋 tam 艂odzi膮 z trzech oznaczonych przystani na brzegu jeziora.

Koszt przeprawy do opactwa dla posiadaczy biletu wst臋pu do Parku Narodowego wynosi 30 Kn. Za sam bilet musimy zap艂aci膰 125 Kn w sezonie i 70 Kn poza nim. Uwaga 鈥 bardzo wa偶ne! Je艣li pozostajemy na wyspie kilka dni, popro艣my pracownika parku o zaznaczenie tego faktu przy zakupie biletu. Dostaniemy wtedy jeden bilet w sta艂ej cenie na ca艂y okres pobytu.

Zabytki warte uwagi.

Je艣li chodzi o zabytki kultury materialnej, to zachowa艂o si臋 kilka ciekawych obiekt贸w. Waszej uwadze polecamy ruiny we wiosce Pola膷e datowane na II-gi i III-ci wiek n.e. Uwa偶a si臋, 偶e s膮 to pozosta艂o艣ci po rezydencji w艂adcy Cylicji Ag茅sili z Anazarbu, kt贸ry wraz z ca艂膮 rodzin膮 zosta艂 wygnany na Mljet przez cesarza Septymiusza Sewera. U艂askawi艂 go rzekomo syn Septymiusza- cesarz Karakalla- kt贸remu spodoba艂y si臋 wiersze syna Ag茅sili, poety Oppiana.

ruiny rzymskie z II wieku naszej ery w miejscowo艣ci polace na wyspie mljet
fragmenty prawie tysi膮cletniej rezydencji rzymskiej

Rezydencja w czasach wczesnochrze艣cija艅skich by艂a wielokrotnie przebudowywana, wzniesiono tam te偶 wtedy dwa wczesne ko艣cio艂y, kt贸rych pozosta艂o艣ci zachowa艂y si臋 do dzisiaj i mo偶na je zwiedza膰. Co ciekawe 鈥 te cenne ruiny rzymskie s膮 wykorzystywane gospodarczo do dzi艣, o czym mo偶emy si臋 艂atwo przekona膰 spaceruj膮c w ich okolicy. Pozosta艂e obiekty zabytkowe to g艂贸wnie rozsiane po wyspie ma艂e ko艣cio艂y z okresu panowania nad wysp膮 Rzeczypospolitej Dubrownickiej.

ko艣ci贸艂ek 艣w. Miko艂aja w Okuklje z daleka
ko艣ci贸艂ek 艣w. Miko艂aja w Okuklje z daleka…

Ko艣ci贸艂ki wznoszone w XV-tym, a tak偶e p贸藕niejsze z XVI i XVII-tego wieku s艂u偶y艂y mieszka艅com nie tylko jako 艣wi膮tynie i miejsca kultu religijnego, ale i miejsca ukrywania si臋 przed piratami z Ulcinj i pirackich republik zakotwiczonych w okolicach Dubrownika i Kotoru. Dlatego cz臋sto s膮 po艂o偶one wysoko i trudno dost臋pne. Typowym przyk艂adem takiego obiektu jest malutki ko艣ci贸艂 艣w. Miko艂aja w Okuklje, kt贸ry jednak mo偶emy 艂atwo zdoby膰 kieruj膮c si臋 szlakiem z wychodz膮cym z wioski.

ko艣ci贸艂ek 艣w. Miko艂aja w Okuklje z bliska
…i z bliska.

Pla偶owanie i szlaki na wyspie Mljet.

Dzi臋ki swej stosunkowo ma艂ej dost臋pno艣ci, wn臋trze wyspy pozostaje dzikie, pozbawione nawet dr贸g i 艣cie偶ek. Przecina je jedynie jedna droga asfaltowa biegn膮ca w osi wsch贸d 鈥 zach贸d i kilka kr贸tkich szlak贸w pieszych.

widok z Prozurskiej Luki w kierunku p贸艂wyspu Peljesac- jak wida膰 linia brzegowa nie pozwala na wygodne pla偶owanie na dziko
widok z Pro啪urskiej Luki w kierunku p贸艂wyspu Pelje拧ac– jak wida膰 linia brzegowa nie pozwala na wygodne pla偶owanie na dziko

Na wyspie praktycznie nie ma pla偶, nawet tych jak偶e typowych dla Chorwacji kamienistych. Wyj膮tkiem jest Saplunara, gdzie znajdziemy ma艂膮 piaszczyst膮 pla偶臋 z 艂atwym dost臋pem do wody. W innych wypadkach musimy liczy膰 na zej艣cia do wody przygotowane sztucznie przez mieszka艅c贸w lub malutkie, dzikie wyp艂aszczenia wzd艂u偶 linii brzegowej (fajne miejsca s膮 zw艂aszcza w obr臋bie s艂onych jezior).

bry艂a willi Jezreo znajduj膮ca si臋 na brzegu wielkiego s艂onego jeziora na wyspie mljet
willa Jezero na brzegu Wielkiego S艂onego Jeziora te偶 mie艣ci pokoje do wynaj臋cia

Do ciekawych atrakcji geologicznych zaliczy膰 nale偶y mljeckie jaskinie. Oczywi艣cie w wi臋kszo艣ci niedost臋pne eksploratorom bez specjalistycznego sprz臋tu 鈥 do takich zaliczymy cho膰by najd艂u偶sz膮 na wyspie, licz膮c膮 ponad kilometr jaskini臋 Movrica. Wyj膮tkiem jest jaskinia Odyseusza. Do niej mo偶na wej艣膰, a w zasadzie wp艂yn膮膰, cho膰 nie jest to 艂atwe. Jaskinia jest po艂膮czona z jest z morzem, a dostaniemy si臋 do niej schodz膮c raczej ma艂o wygodnym szlakiem, a nast臋pnie wskakuj膮c do wody w oznaczonym miejscu. Jaskinia Odyseusza jest jednym z bardziej popularnych spot贸w i organizowane s膮 do niej zorganizowane, p艂atne wycieczki. Aktywnym turystom polecamy spacer lub rowerow膮 wycieczk臋 w obr臋bie parku narodowego. Mo偶na tak偶e postara膰 si臋 zdoby膰 jedn膮 z mljeckich g贸rek, na kt贸re prowadz膮 wytyczone szlaki.

szlak Wielkie S艂one jezioro na wyspie mjlet
leniwy spacer wzd艂u偶 brzeg贸w Wielkiego S艂onego Jeziora- s艂ycha膰 tylko cykady, czu膰 tylko sosnow膮 偶ywic臋 i morze

Nasz wywczas na Mljecie.

miejscowo艣膰 okuklje na wyspie Mljet widoczna ze znacznego dystansu i wysoko艣ci
Okuklje widziane z okolicznych wzg贸rz

My sami zatrzymali艣my si臋 w sennej wiosce o nazwie Okuklje. Jest to bez w膮tpienia idealne miejsce na niespieszny wywczas. Nie dokucza tam smr贸d i huk generowany przez samochody, jest kameralnie, a ca艂e otoczenie wydaje si臋 sprzyja膰 szybkiemu pojawieniu si臋 b艂ogostanu odpr臋偶enia. Na pobyt wybrali艣my niezwykle go艣cinne progi guesthouse’u Lampalo* ( https://www.lampalookuklje.com/en/533-2/ ) prowadzonego w wielkim zaanga偶owaniu przez serdeczn膮 pani膮 domu Jele i jej m臋偶a Petara. Goszcz膮 i karmi膮 jak mistrzowie w swym fachu! Ka偶dy nasz dzie艅 ko艅czy艂a dalmaty艅ska uczta bogata w lokalne smaki. Wszystkie te langustyny, krewetki, czy te偶 ka艂amarnice polewane aromatyzowan膮 czosnkiem oliw膮 pozostawi艂y po sobie niezatarte wra偶enia kulinarne.

langustyny serwowane przez tawern臋 lampalo
wyborne langustyny- porcja na dwie osoby
grillowana dorada i spos贸b podawania kolacji w restauracji Lampalo z miejscowo艣ci okuklje
grillowana dorada z dodatkami
dalmaty艅ski spos贸b przyrz膮dzania potraw pod kopu艂k膮 przysypan膮 偶arem
tradycyjna dalmaty艅ska peka, czyli gotowanie pod kopu艂k膮 przysypan膮 偶arem

Dope艂nieniem owych dzie艂 z rusztu by艂y r贸wnie 艣wie偶e sur贸wki, duszone warzywa- jak np. s艂ynna blitwa z ziemniakami i wyborne dro偶d偶owe pieczywo. Wszystkie potrawy przyrz膮dzono i podano nam z wielk膮 staranno艣ci膮, a porcje zawsze by艂y od serca. Dodatkowo, ka偶dego poranka byli艣my witani przez Gospodarzy porcj膮 艣wie偶ego ciasta na 艣niadanie. Uciekaj膮c od kulinarnych zachwyt贸w wi臋kszo艣膰 czasu sp臋dzili艣my na lenistwie z ksi膮偶k膮 nad brzegiem morza. Czasem by艂a wycieczka do ko艣ci贸艂ka na wzg贸rzu, czy te偶 do zatoki w s膮siedniej miejscowo艣ci.

kamienna chata rybacka nad morzem w miejscowo艣ci pro偶ura
rybackie zabudowania w Pro啪urskiej Luce

Doprawdy pi臋kne to jest miejsce, gdzie mo偶esz wyj艣膰 z domu na pobliskie nabrze偶e i zanurzy膰 si臋 w wodach zatoki jak w prywatnym basenie i zapomnie膰 o bo偶ym 艣wiecie. Zwie艅czeniem wspania艂ych dni w blasku s艂o艅ca zawsze by艂y spokojne, niezwykle ciche wieczory pod niebem pe艂nym gwiazd. Czy czujecie si臋 przekonani?

______________________________________________________________________________________________________________________

*nasza rekomendacja obiektu Lampalo jest zupe艂nie dobrowolna i wyp艂ywa w ca艂o艣ci z prawa do subiektywnej oceny. Nie czerpiemy 偶adnej korzy艣ci materialnej ani te偶 finansowej z polecania us艂ug dostarczanych przez obiekt Lampalo uwadze naszych Czytelnik贸w.

%d bloggers like this: