Indonezja - Sulawesi,  Porady i recenzje

Sulawesi: porady praktyczne przed wyjazdem.

lotnisko SulawesiKiedy najlepiej wyjecha膰 na Sulawesi?

Sulawesi ma jeden z najbardziej skomplikowanych uk艂ad贸w p贸r suchych i deszczowych w艣r贸d wszystkich wysp w Indonezji. Dla uproszczenia podam, 偶e pora sucha trwa na p贸艂nocy wyspy od kwietnia do listopada. Podobnie jest w rejonie Makassar. Nieco inaczej wygl膮da to np. na Wakatobi, gdzie najlepsza pogoda trafia si臋 od sierpnia do grudnia. Og贸lnie dla miejsc, o kt贸rych pisa艂em najlepsze miesi膮ce na wyjazd to okres wrzesie艅 鈥 listopad. Nale偶y jedynie wzi膮膰 pod uwag臋, 偶e z racji niewielkiej odleg艂o艣ci od r贸wnika i miejscowych anomalii nie ma gwarancji na 偶aden typ pogody.

Wizy i potrzebne dokumenty:

Oczywi艣cie wymagany jest paszport z co najmniej 6-cio miesi臋cznym terminem wa偶no艣ci. Od niedawna wlatuj膮c lub wp艂ywaj膮c do Indonezji w wybranych punktach nie musimy kupowa膰 wiz. Punkty te to:

Lotniska:

  • Kuala Namu, Medan, Sumatra
  • Hang Nadim, Batam, Wyspy Riau
  • Soekarno Hatta, D偶akarta
  • Juanda, Surabaya, Jawa
  • Ngurah Rai, Denpasar, Bali

Porty morskie:

  • Sri Bintan Pura, wyspa Bintan, Wyspy Riau
  • Batam, wyspa Batam, Wyspy Riau
  • Sekupang,聽wyspa Batam, Wyspy Riau
  • Tanjung Uban,聽wyspa Bintan, Wyspy Riau
  • Citra Tri Tunas, wyspa Batam, Wyspy Riau
  • Marina Teluk Senimba, wyspa Batam, Wyspy Riau
  • Nongsa Terminal Bahari, wyspa Batam,聽Wyspy Riau
  • Tanjung Balai, wyspa Karimun,聽Wyspy Riau

Na wszystkich innych przej艣ciach granicznych b臋dzie wymagany zakup wizy za 35$. Op艂aty wylotowe na lotniskach na chwil臋 obecn膮 s膮 zniesione, ale radz臋 upewni膰 si臋 odno艣nie stanu faktycznego ju偶 po przylocie.

Waluta:

Walut膮 w Indonezji jest rupia (IDR). Jej aktualne kursy to:

  • 1 USD = 13100 IDR
  • 1 EUR = 15000 IDR
  • 1 PLN = 3500 IDR

S膮 to kursy bankowe, w kantorach zazwyczaj sytuacja jest mniej korzystna. Na lotnisku w D偶akarcie i w centrum jest podobnie- waluta oscyluje oko艂o 11000 rupii za dolara. Na lotnisku w Makassar by艂o to 12000 rupii za dolara. Kurs w banku BNI to oko艂o 10800 rupii za dolara i sporo biurokracji do tego. Radz臋 uwa偶a膰 na kantory oferuj膮ce podejrzanie dobre kursy, mo偶na sta膰 si臋 ofiara oszustwa. Koniecznie liczcie walut臋 przy okienku i zwracajcie uwag臋 na dzia艂ania obs艂ugi. Bankomaty s膮 powszechne w miastach, w ma艂ych miejscowo艣ciach praktycznie niespotykane. Nie wszystkie obs艂uguj膮 nasze typy kart. Niekt贸re- tylko wybrane np. BRI- wy艂膮cznie Mastercard. Najlepiej korzysta膰 z bankomat贸w ustawionych w oddzia艂ach bank贸w. Ka偶da wyp艂ata obarczona jest prowizj膮. Warto mie膰 kilka kart, na wypadek utraty jednej w wyniku awarii bankomatu.

Przewodniki i mapy:

Dost臋pne s膮 przewodniki Lonely Planet i Footprint. Korzysta艂em z tego pierwszego, ale rozdzia艂 po艣wi臋cony Sulawesi jest w nim delikatnie m贸wi膮c nieprecyzyjny. Zalecam wi臋c ostro偶no艣膰 i rozpytywanie na miejscu. Dobra mapa to 鈥濻ulawesi鈥 niemieckiego wydawnictwa Reise.

Bezpiecze艅stwo:

Sulawesi, podobnie jak ca艂a Indonezja jest raczej bezpieczna je艣li idzie o zagro偶enia przest臋pczo艣ci膮 pospolit膮. Nale偶y uwa偶a膰 na kieszonkowc贸w w du偶ych miastach. Stosunkowo niebezpieczny mo偶e by膰 okresowo rejon Poso- w centralnej cz臋艣ci Sulawesi- ze wzgl臋du na wybuchaj膮ce tam zamieszki na tle religijnym. Nale偶y bezwzgl臋dnie stosowa膰 si臋 wtedy do polece艅 wojska i nie wje偶d偶a膰 w regiony, gdzie trwaj膮 operacje militarne. Stan dr贸g na Sulawesi powoduje zwi臋kszenie ryzyka wypadk贸w przy podr贸偶owaniu. R贸wnie偶 piesi w miastach nie maj膮 艂atwego 偶ycia. Doradzam wzmo偶on膮 uwag臋.

Zdrowie:

Sulawesi znajduje si臋 w strefie ograniczonego wyst臋powania malarii. Regionalnie to zagro偶enie jest wysokie. Jednym z takich rejon贸w jest np. Lore Lindu. Sam korzysta艂em z profilaktyki i przyjmowa艂em Malarone. Decyzj臋 jednak zostawiam Wam i oczywi艣cie doradzam konsultacj臋 z lekarzem. Bezwzgl臋dnie nale偶y stosowa膰 moskitiery noc膮 i repelenty. Mugga z wysok膮 (pow 30%, najlepiej ok. 50%) zawarto艣ci膮 DEET powinna si臋 sprawdzi膰. Powszechnym zagro偶eniem jest denga, a na ni膮 nie ma szczepionki. Pomaga jedynie profilaktyka przeciw ugryzieniom komar贸w. Warto zaszczepi膰 si臋 na WZW A, WZW B, dur brzuszny, t臋偶ec, b艂onic臋 i polio. Unikajmy spo偶ywania wody z niepewnego 藕r贸d艂a (lamblia i ameba), sa艂atek i sur贸wek, lod贸w. Wyst臋puj膮 te偶 pewne rzadsze choroby tropikalne, jak japo艅skie zapalenie m贸zgu, jednak przy kr贸tkim pobycie ryzyko zara偶enia jest ograniczone. Ka偶dorazowo zalecam przed wyjazdem konsultacj臋 z lekarzem specjalist膮 chor贸b tropikalnych. Powy偶sze rady nie s膮 udzielane przez medyka i nie nale偶y traktowa膰 ich jako porady lekarskiej.

Poczta, telefon i internet:

Na miejscu najlepiej zaopatrzy膰 si臋 w lokaln膮 kart臋 sim z internetem. Sam korzysta艂em z sieci SimPati, operatorem by艂 Telkomsel. Na stronie www.telkomsel.com znajdziecie aktualne cenniki i ofert臋. W terenach wiejskich zasi臋g by艂 wyj膮tkowo s艂aby, internet praktycznie nie dzia艂a艂. W niekt贸rych miejscowo艣ciach znajdziecie kafejki internetowe, ale doradzam ostro偶no艣膰 w logowaniu si臋 gdziekolwiek z publicznych komputer贸w. S膮 zawirusowane i bardzo wolne. Poczta dzia艂a w du偶ych miastach. Kartki pocztowe i widok贸wki s膮 jednak trudno dost臋pne, najlepiej kupi膰 je na lotniskach, np. w Makassar. Znaczek do Polski kosztuje 9000 IDR, a kartki dochodz膮 艣rednio po miesi膮cu.

Transport:

Najlepsz膮 i najszybsz膮 metod膮 poruszania si臋 po wyspie s膮 samoloty, wsz臋dzie gdzie dolatuj膮 warto z nich korzysta膰.聽W tym wpisie stre艣ci艂em dla Was, co warto wiedzie膰 o indonezyjskich liniach lotniczych. Bilety dostaniemy nawet tu偶 przed wylotem w kasach lotniskowych. Przyk艂adowe ceny zamieszczam w kosztorysie na ko艅cu tekstu. Statki s膮 popularnym 艣rodkiem transportu na wyspy, jednak poziom bezpiecze艅stwa bywa na nich mizerny. Warto kupowa膰 bilety co najmniej na dzie艅 przed wyp艂yni臋ciem, p贸藕niej mo偶e ich zabrakn膮膰. Podr贸偶ujemy zazwyczaj na wsp贸lnym pok艂adzie. W ramach biletu dostajemy koj臋 i skromny pocz臋stunek (ry偶, herbata). Za bilet z Kendari do Wanci zap艂aci艂em 120 000 IDR, rejs z Wanci na Tomia kosztowa艂 mnie 40 000 IDR, a z Tomia do BauBau 60 000. Na Sulawesi dzia艂a r贸wnie偶 transport autobusowy. Tani, jednak szybko艣膰 bus贸w jest niewielka. Pr臋dko艣膰 na g贸rskich drogach rzadko przekracza 20 km na godzin臋. Autobusy s膮 ma艂e. Ka偶dorazowo nale偶y rozpytywa膰 w miastach o dost臋pno艣膰 bilet贸w. Najlepsze autobusy je偶d偶膮 z Makassar do Rantepao w Tana Toraja, to jednak typowo turystyczna trasa. Popularnymi 艣rodkami transportu s膮聽 te偶 terenowe samochody zwane kijang, dzia艂aj膮ce jako taks贸wki wieloosobowe. Ceny w nich s膮 bardzo rozs膮dne, ale komfort niewielki, chyba 偶e nie ma kompletu podr贸偶nych. Zazwyczaj mie艣ci si臋 w nich ok 7-9 os贸b. Bemo to ma艂y bus, zazwyczaj powolny i ciasny, dobry do podr贸偶y po miastach i najbli偶szych okolicach. W Makassar by艂 dla mnie wr臋cz idealny. Becak z kolei to ryksza rowerowa, niezbyt szybki 艣rodek transportu miejskiego. Dzia艂aj膮 oczywi艣cie standardowe taks贸wki, jednak cen臋 nale偶y bezwzgl臋dnie negocjowa膰 przed zatrza艣ni臋ciem drzwi. W D偶akarcie dzia艂a korporacja Blue Bird i t膮 mog臋 z czystym sumieniem poleci膰. Uczciwi i korzystaj膮 z taksometru. Na terenach wiejskich i w mniejszych miastach dzia艂a co艣 takiego jak ojek, czyli podw贸zka. Jest to najcz臋艣ciej motocykl, kt贸rego kierowcy ch臋tnie dorobi膮. Standardowa cena to ok 3000 rupii za trasy do 5 km, 7000 鈥 9000 za dalsze.

Noclegi:

Bez problemu znajdziemy hotele i pensjonaty w r贸偶nych standardach i cenach. Dla przyk艂adu pok贸j w pensjonacie bez klimatyzacji z wiatrakiem i toaleta indonezyjsk膮 kosztuje ok 60000 – 80000 IDR. Prosty pok贸j z indonezyjsk膮 toalet膮 i klimatyzacj膮 w tanim hotelu to koszt ok. 150000 IDR. Za nowoczesny pok贸j w hotelu Tune Makassar (europejska toaleta, klimatyzacja, super wygodne 艂贸偶ko) zap艂aci艂em 300000 IDR. Natomiast pokoje w dro偶szych hotelach zaczynaj膮 si臋 od 500000 IDR. Toaleta indonezyjska oczywi艣cie nie ma muszli klozetowej, jak膮 znamy w Europie i posiada mandi, czyli zbiornik z wod膮 zamiast prysznica. Ciep艂a woda nie jest powszechnym dobrem, ale przy temperaturach na zewn膮trz to ma艂y problem.

Przyk艂adowe ceny* w Sulawesi:

*ceny z 2014r. podejrzewam, 偶e nie uleg艂y wielkiej zmianie, poniewa偶 nie ma tam du偶ej inflacji.

  • lot Praga – Jakarta liniami Turkish Airlines: 1657 z艂 w dwie strony (cena promocyjna)
  • lot Jakarta – Makassar liniami Sriwijaya:570 000 IDR
  • lot Makassar – Kendari liniami Sriwijaya:197 000 IDR
  • lot BauBau 鈥 Makassar liniami WingsAir: 120 000 IDR
  • lot Makassar – Palu liniami Lion Air: 300 000 IDR
  • przejazd Palu 鈥 Wuasa: 25000 IDR
  • przejazd Makassar – Maros: 12000 IDR
  • przejazd z lotniska w Makassar do centrum transportem publicznym: 10000 IDR
  • standardowa cena na ojek: 3000 IDR
  • cena na bemo: 2000 IDR
  • nasi goreng (sma偶ony ry偶 z przyprawami) – 6000 IDR
  • mie goreng (makaron sma偶ony) – 8000 IDR
  • gado gado (sma偶one warzywa z sosem sambal) – 12000 IDR
  • satay (szasz艂yki w przyprawach) – 15000 IDR
  • bakso (zupa z ulicznego stoiska) – 5000 IDR
  • ryba 艣wie偶o z艂owiona z ry偶em, warzywami i curry – 40000 IDR
  • kalmary sma偶one 鈥 30000 IDR za dwie sztuki
  • pe艂ny obiad w restauracji w Makassar (zupa z dyni, ryba w sosie sambal, kalmary w zio艂ach, ry偶, deser 鈥 mix owocowy- dwa piwa Bintang)- 180000 IDR
  • woda w sklepie – 5000 IDR litr
  • sok 艣wie偶ych z owoc贸w w knajpie 鈥 9000 IDR
  • cola 0,5 l 鈥 6000 IDR
  • piwo Bintang butelka 0,6 l na Wakatobi 鈥 40000 IDR
  • piwo Bintang puszka 0,5 l w Makassar 鈥 35000 IDR
  • fili偶anka herbaty 鈥 5000 IDR
  • owoce na bazarze (trzeba si臋 targowa膰)
  • widok贸wka 鈥 10000 IDR
  • litr paliwa 鈥 5000-10000 IDR w zale偶no艣ci od miejsca.
  • T-shirt 鈥 20000 IDR
  • kilogram herbaty Bandung 25000 IDR
  • kawa Arabica Toraja 1/2 kg – 100000 IDR

Mam nadziej臋, 偶e wpis ten pomo偶e niezdecydowanym zaplanowa膰 podr贸偶 do Sulawesi. W razie jakichkolwiek dodatkowych pyta艅- z pewno艣ci膮 wiele rzeczy tych mniej lub bardziej prozaicznych pomin膮艂em- w miar臋 mo偶liwo艣ci s艂u偶臋 rad膮!

%d bloggers like this: