Portugalia

Wino porto. Co to takiego?

wino portoB臋d膮c w Porto nie spos贸b przej艣膰 oboj臋tnie obok tego, co to miasto rozs艂awi艂o na ca艂y 艣wiat. Czym艣 takim jest wino porto. Vila Nova de Gaia, czyli siostrzane miasto po艂o偶one na drugim brzegu Douro jest jego niekwestionowan膮 stolic膮. Znajdziecie tam dziesi膮tki piwnic, nie tylko znanych dystrybutor贸w, ale tak偶e ma艂ych rozlewni, cz臋sto bardziej interesuj膮cych od winiarskich gigant贸w.

Wino porto jest…

…portugalskim winem wzmacnianym, czyli takim, do kt贸rego w czasie fermentacji dodano alkoholu. Najcz臋stszy przedzia艂 jego zawarto艣ci to 18 do 22%. Porto mo偶e by膰 zar贸wno czerwone jak i bia艂e, s膮 tak偶e dost臋pne r贸偶owe. Ojczyzn膮 porto jest dolina rzeki Douro, tak wi臋c ka偶da oryginalna butelka ma specjaln膮 banderol臋 gwarantuj膮c膮 pochodzenie. Pojawiaj膮 si臋 wina o podobnym charakterze wytwarzane w RPA, ale na rynku europejskim nie mog膮 one by膰 dystrybuowane jako wino porto. Powstaje ono najcz臋艣ciej jako kupa偶 pi臋ciu podstawowych szczep贸w: Tinta Roriz, Tinta Barroca, Tinta Cao, Touriga Nacional i Touriga Franca. Tradycj膮 regionu jest fermentacja w otwartych granitowych kadziach, zwanych lagares. Gdy fermentacja osi膮gnie stan po艂owiczny, przerywa si臋 j膮 dodaj膮c mocny 77% alkohol, po czym wino jest zlewane do stalowych beczek, gdzie zimuje. Do drewna nadaj膮cego mu charakteru trafia dopiero wiosn膮. Oczywi艣cie mo偶e starze膰 si臋 tak偶e w butelkach. Tu w艂a艣nie przechodzimy do kolejnego etapu poznawania porto, czyli do jego klasyfikacji.

Wino porto: klasyfikacja.

Porto dzieli si臋 zasadniczo na dwa rodzaje: ruby i tawny. Ruby to wszelkie wina starzone w butelkach, tawny jest z kolei starzone w beczkach. Podstawowe i najpowszechniejsze ruby jest winem czerwonym, s艂odkim, o sporej owocowo艣ci, bywa bogate w taniny, jest winem stosunkowo p艂ytkim. Nie jest oznaczane rocznikiem. Nieco lepsze jest ruby reserve (niekiedy oznaczane jako special selection), to ca艂kiem ciekawy wyb贸r dla osoby kt贸ra nigdy porto nie pr贸bowa艂a, mo偶na tu trafi膰 na zdecydowanie warte uwagi butelki. Przegl膮daj膮c strony polskoj臋zyczne dotycz膮ce porto mo偶ecie spotka膰 si臋 ze stwierdzeniami odrzucaj膮cymi ruby jako alkohol zdecydowanie byle jaki, jednak tu nale偶y zachowa膰 pewn膮 ostro偶no艣膰. Nie ka偶de ruby jest s艂abe, a gusta konsument贸w te偶 bywaj膮 r贸偶ne. Pijmy to co nam sprawia przyjemno艣膰, a nie to co 鈥瀢ypada鈥! Co ciekawe, zagraniczni fachowcy ju偶 takich obiekcji nie maj膮… Ruby ze zdecydowanie najwy偶szej p贸艂ki cenowej i jako艣ciowej to vintage port 鈥 porto oznaczane rocznikiem i produkowane jedynie w najlepszych latach. Idealnie nadaje si臋 do d艂ugiego przechowywania, a butelk臋 po otwarciu polecam spo偶y膰 w ci膮gu kilku godzin. Spotykane jest tak偶e single quinta port, to wino pochodzi z pojedynczej parceli, jest te偶 oznaczane rocznikiem, ale niekoniecznie musi to by膰 rocznik dobry dla ca艂ego regionu. Tawny z kolei to wino starzone w beczkach. Spotyka si臋 tawny nieoznaczone wiekowo, oraz odmiany 10, 20 30 lub 40 letnie. Oznacza to, 偶e wino zosta艂o mieszane z r贸偶nych rocznik贸w, a wiek podawany to ich 艣rednia. Tawny jest winem czerwonym, cho膰 starsze osi膮gaj膮 barw臋 o wiele ja艣niejsz膮, do bursztynowej. Potrafi zaprezentowa膰 z艂o偶ono艣膰 smak贸w i aromat贸w, w艣r贸d koneser贸w s膮 bardzo wysoko cenione. Ma wyczuwalny posmak beczki. Rocznikowan膮 odmian膮 tawny jest colheita, zazwyczaj mo偶emy liczy膰 na dobry rocznik, ale bywaj膮 wyj膮tki. Winem po艣rednim jest late bottled vintage (LBV). Jest to wino dojrzewaj膮ce 4-6 lat w beczkach, p贸藕niej butelkowane i wtedy oznaczane rocznikiem. Czerwone, bogate w smak i aromat. W mojej opinii bardzo dobre dla rozpoczynaj膮cych przygod臋 z porto, ale i 艣rednio zaawansowanych. Stosunkowo 艂atwo dost臋pne bywaj膮 LBV piwnicy Taylor, mog臋 je z czystym sumieniem poleci膰. Bia艂e porto bywa r贸偶ne. Potrafi zaskoczy膰 z艂o偶ono艣ci膮, ale i niekiedy bywa prawie niepijalne. Tu mo偶emy trafi膰 na ciekawe odmiany wytrawne. Podobnie bywa z r贸偶owym.

wino porto Azory
Porto 艣wietnie smakuje tak w okoliczno艣ciach przyrody…

Jak wygl膮da dost臋pno艣膰 porto w Polsce? Coraz lepiej. Do niedawna wi臋kszo艣膰 ciekawych butelek by艂 w sferze marze艅, obecnie zakup np. 40 letniego tawny Croft nie jest ju偶 problemem, g艂贸wnym 鈥瀐amulcowym鈥漺 upowszechnianiu si臋 porto w Polsce pozostaj膮 jednak ceny. Niestety, polscy dystrybutorzy narzucaj膮 na wszystko powy偶ej standardowego ruby horrendalne mar偶e, do tego dochodzi polityka akcyzowa. Oczywi艣cie oficjalnie nie pochwalam i nie polecam zakup贸w bezpo艣rednio przez internet w Portugalii 馃槈 . Ceny kszta艂tuj膮 si臋 r贸偶nie, od 5 euro za ruby, poprzez ok. 15 euro za butelk臋 dobrego LBV, po 300-400 euro za dobre vintage lub colheita. Jak uda艂o mi si臋 zauwa偶y膰, na rynku brytyjskim (co mo偶e zainteresowa膰 Polak贸w 偶yj膮cych na emigracji) jest o wiele lepiej, zar贸wno z dost臋pno艣ci膮 jak i cenami. Wok贸艂 porto w Polsce naros艂o troch臋 mit贸w, na czele z mocno snobistycznym odrzuceniem ruby i promowaniem wy艂膮cznie drogich i rzadkich butelek. Nie ukrywam, 偶e przyjemno艣膰 picia ciekawych rocznik贸w vintage jest wysoka, ale niech to nie dyskwalifikuje innych rodzaj贸w porto. Pijmy to, co nam smakuje! Porto mo偶na pi膰 samo, nadaje si臋 tez do 艂膮czenia z niekt贸rymi rodzajami ser贸w, s艂odyczy i deser贸w.

wino porto
…jak i domowym zaciszu. Smacznego!

Polecam pr贸bowa膰 w dowolnych uk艂adach i kombinacjach. Je偶eli kto艣 chce zacz膮膰 przygod臋 z porto, a nie chce wydawa膰 wielkich pieni臋dzy, Cockburn’s Special Reserve lub Porto Cruz dost臋pny jest bez problemu w Polsce i b臋dzie dobrym wyborem.

Na zdrowie!

%d bloggers like this: