kanion Uvac Serbia
Serbia

Uvac- must see w Serbii.

Kanion Uvac wygl膮da jak w膮偶 wykonany z jadeitu, rzucony pomi臋dzy wysokie wzg贸rza. Stoj膮c na najs艂ynniejszym punkcie widokowym o nazwie Molitva mo偶na si臋 poczu膰, jak w przyrodniczym sanktuarium. Spogl膮daj膮c w d贸艂- na jasnozielone meandry- nie ma potrzeby by gada膰, chce si臋 jedynie patrze膰 i wch艂on膮膰 jak najwi臋cej z tego momentu. Po kilku chwilach na trwaniu w ciszy, do uszu zaczynaj膮 dobiega膰 wibruj膮ce szumo-szmery. Spogl膮dasz wtedy w niebo i zauwa偶asz najpierw jednego, a potem kolejne s臋py, szybuj膮ce i patroluj膮ce sw贸j rewir. Niesamowite prze偶ycie. Oto kilka naszych wspomnie艅 znad kanionu Uvac.

Eldorado Uvac.

eldorado Uvac Serbia kemping
Eldorado Uvac

Tak nazywa si臋 kompleks kempingowy zlokalizowany na kanionem Uvac. Pojawili艣my si臋 tam w poniedzia艂ek- wczesnym popo艂udniem- i okaza艂o si臋 to by膰 b艂ogos艂awie艅stwem. Z t艂umu zalewaj膮cego okolic臋 w czasie weekendu zosta艂o kilka os贸b. Przyjechali艣my ze Sjenicy taks贸wk膮. Droga dojazdowa zupe艂nie jest nieprzystosowana dla samochod贸w z niskim zawieszeniem, ale kierowca obieca艂 dowie藕膰 nas tak blisko kempingu, jak to tylko b臋dzie mo偶liwe. Rozmowy oko艂o polityczne (czyli bardzo ba艂ka艅skie) nabiera艂y dodatkowej ekspresji na wybojach polnej drogi. W Serbii mo偶na poczu膰 si臋, jak w domu. Do znudzenia b臋dziemy powtarza膰, 偶e Serbowie naprawd臋 nas lubi膮. Nawet w islamskim Novim Pazarze (https://albumzpodrozy.pl/novi-pazar-cz1-sandzak/)na s艂owo „Polska” pojawia si臋 u nich pozytywne o偶ywienie, ch臋膰 rozmowy i udzielenia pomocy. Ju偶 w sennej Sjenicy, po opuszczeniu opustosza艂ego dworca autobusowego, jak spod ziemi wyr贸s艂 cz艂owiek, kt贸ry pom贸g艂 nam namierzy膰 kierowc臋. W Serbii zawsze mieli艣my przyjemno艣膰 trafi膰 na otwartych, pozytywnych ludzi. Nie inaczej by艂o podczas wizyty na polu kempingowym. Gospodarze Eldorado Uvac uraczyli nas nie tylko 艣wietnym jedzeniem, ale tak偶e opowie艣ciami. Dowiedzieli艣my si臋, kto odwiedza艂 Uvac prywatnym helikopterem, jak nazywa艂 si臋 s臋p kt贸ry postanowi艂 poszybowa膰 a偶 do Polski, lecz nie mia艂 si艂 stamt膮d powr贸ci膰 do domu (histori臋 rozwiniemy w dalszej cz臋艣ci tekstu). Ciekawym do艣wiadczeniem by艂o niew膮tpliwie skonfrontowanie swojej wiedzy o NATOwskich bombardowaniach okolic Sjenicy z relacj膮 os贸b, kt贸re do艣wiadczy艂y tych wydarze艅 na w艂asnej sk贸rze…

kemping Eldorado Uvac Serbia
mi艂e chwile na Eldorado Uvac

NATOwskie bombardowanie Sjenicy.

Wydarzenia te bardzo mocno odbi艂y si臋 na Sjenicy i do dzi艣 s膮 piek膮ca ran膮 u jej mieszka艅c贸w. Znajdowa艂a si臋 tam serbska baza lotnicza, ale to nie ona by艂a najmocniej atakowanym obiektem. Najbardziej ucierpieli cywilni mieszka艅cy miasta. Generalnie s艂yszy si臋, 偶e zgin臋艂o zaledwie 462 偶o艂nierzy serbskich. Do publicznej wiadomo艣ci s艂abo dociera fakt ,偶e by艂o r贸wnie偶 5700 ofiar w艣r贸d cywil贸w. Ponad setka to dzieci. Barbarzy艅sk膮 okazuje si臋 szerzona przez USA teza, jakoby NATO przypadkowo zabi艂o tylko te 500 os贸b (g艂贸wnie 偶o艂nierzy), atakuj膮c cele wojskowe. Od samego pocz膮tku operacja brutalnie uderzy艂a zw艂aszcza w cywil贸w. Zak艂amywanie fakt贸w i propaganda wskazuj膮ca na s艂uszno艣膰 bombardowa艅 mocno wp艂ywaj膮 na Serb贸w. Praktycznie ka偶da rozmowa dotyczy tych wydarze艅. W tym, co m贸wi膮 doskonale wyczuwa si臋 rozgoryczenie, poczucie niesprawiedliwo艣ci i niezrozumienia. W okolicach Sjenicy mo偶na zobaczy膰 cmentarze, na kt贸rych spoczywaj膮 ofiary tej wojny. Mo偶na te偶- i zdecydowanie nale偶y- wys艂ucha膰 historii od naocznych 艣wiadk贸w bombardowa艅. 呕yje tam tak偶e wielu spo艣r贸d 170 tysi臋cy uchod藕c贸w z Kosova, uciekaj膮cych przed terrorem UCK. Prawdziwych uchod藕c贸w, o kt贸rych Zach贸d nigdy nie chcia艂 pami臋ta膰… Paradoksem jest, 偶e w czasie innego konfliktu 鈥 II Wojny 艢wiatowej, to w艂a艣nie Serbowie uratowali rodzin臋 p贸藕niejszej ameryka艅skiej sekretarz stanu 鈥 Madeline Albright. Kobiety, kt贸ra potem razem z Clintonem by艂a najwi臋ksz膮 or臋downiczk膮 agresji na Serbi臋. O tym, w Sjenicy i okolicach pami臋ta si臋 do dzi艣.

Pora ruszy膰! Szlak na punkt Molitva.

drogowskaz na Molitve Uvac Serbia

Na wielu ciekawych opowie艣ciach up艂yn臋艂o nam ze dwie godziny, lecz czeka艂a na nas wyprawa na vidokovac Molitva. W jedn膮 stron臋 to z 5 km marszu z Eldorado Uvac, wi臋c w po艣piechu zabrali艣my co najpotrzebniejsze i wyruszyli艣my, 偶eby na kempingu by膰 z powrotem zanim zapadnie zmrok. Szlak jest pi臋knie poprowadzony przez teren rezerwatu. Wsz臋dzie kwiaty, zio艂a, niezliczone motyle i ptactwo.

motyle z 艂膮k nad kanionem Uvac Serbia
tereny wok贸艂 kanionu Uvac to idealne miejsce do obserwacji przyrody
kwiaty znad kanionu Uvac Serbia

Po kilku minutach marszu zauwa偶yli艣my most rozpi臋ty nad Uvcem, ale prowadz膮cy jak na razie donik膮d. W艂adze rezerwatu maj膮 w planach poprowadzi膰 stamt膮d 艣cie偶k臋 do Jaskini Lodowej. Szlak na Molitv臋 wiedzie prosto, most nale偶y zostawi膰 za sob膮, po lewej stronie. Przy wej艣ciu na teren rezerwatu teoretycznie mo偶e by膰 pobierana op艂ata. My nie spotkali艣my ani kasjera, ani nikogo innego. Ani jednego turysty! Szlak ma ciekawy profil- oczywi艣cie teren si臋 wznosi, ale gdyby go opisa膰 jednym s艂owem to wygl膮da, jak parabola.

kanion i meandry Uvac szlak Serbia
wszystko, czego trzeba piechurowi do szcz臋艣cia
szlak do Uvac Molitva Serbia

Kiedy z nadziej膮 wychodzisz na jedno wzniesienie okazuje si臋, 偶e przed Tob膮 roztacza si臋 ma艂a dolina, a za ni膮 kolejna jeszcze wy偶sza g贸rka. Trzeba si臋 nastawi膰 na kilka takich g贸rek 馃槈 na szcz臋艣cie od czasu do czasu, w tych naj艂adniejszych zak膮tkach kto艣 zainstalowa艂 艂aweczki. Widoki roztaczaj膮ce si臋 z tych miejsc uspokajaj膮 i obiecuj膮, 偶e Molitva to dopiero musi by膰 petarda widokowa. Dzia艂a pozytywnie szczeg贸lnie w momentach, kiedy przepala si臋 jaki艣 bezpiecznik (by膰 mo偶e od upa艂u) i co艣 ka偶e Ci m贸wi膰: „ile tych g贸rek jeszcze?”, albo: „nie id臋 dalej„.

kanion Uvac Serbia
jeden z najpi臋kniejszych krajobraz贸w w Serbii

Ka偶dy pokonany kilometr wynosi nas coraz wy偶ej i wreszcie, w oddali ukazuje si臋 drewniana platforma uczepiona ska艂 ze wzg贸rza Molitva. Wtedy dostaje si臋 energii, 偶e za moment naciesz臋 si臋 spektakularnym widokiem na wody meandruj膮ce w kanionie Uvac.

Molitva- widokowy punkt obowi膮zkowy dla birdwatcher贸w.

kanion Uvac gospodarstwo nad Molitv膮 Serbia
niewielkie gospodarstwo w okolicy punktu widokowego Molitva- to tam pono膰 sprzedaj膮 wyj膮tkowe sery, smakosze powinni odwiedzi膰

Z platformy w punkcie Molitva mo偶emy podziwia膰 to, co sprawi艂o 偶e Uvac sta艂 si臋 jednym z popularniejszych cel贸w podr贸偶y po Serbii – jego niesamowite meandry. To chyba najbardziej malowniczy odcinek tej licz膮cej sobie zaledwie 120 km rzeki. Mo偶na si臋 pokusi膰 o stwierdzenie, 偶e tak zacny pejza偶 spodoba艂by si臋 ka偶demu. Zrobili艣my kilka zdj臋膰 na pami膮tk臋, ale nasz aparat najbardziej czeka艂 na s臋py p艂owe.

s臋p p艂owy nad kanionem Uvac Serbia
s臋p p艂owy w ca艂ej swej okaza艂o艣ci

Wystarczy艂o po艂o偶y膰 si臋 na chwil臋 p艂asko na platformie i czeka膰 w ciszy. By膰 mo偶e te ogromne i g艂贸wnie padlino偶erne ptaszyska zainteresowa艂y si臋 nami maj膮c nadziej臋, 偶e jeste艣my kup膮 mi臋sa przeznaczon膮 na wy偶erk臋- tego nie wiem- ale ju偶 po kilku minutach szum szybuj膮cych s臋p贸w stawa艂 si臋 coraz g艂o艣niejszy. Jeden z nich by艂 tak odwa偶ny- albo zwyczajnie ciekawy- 偶e przeci膮艂 powietrze zaledwie kilka metr贸w ponad naszymi g艂owami. Do dzi艣 mam ciarki! D藕wi臋k, jaki wydaj膮 pi贸ra przecinaj膮ce powietrze podczas lotu jest niepokoj膮cy. Rozmiar tych ptak贸w te偶 robi wra偶enie- skrzyd艂a rozk艂adaj膮 si臋 w locie na oko艂o 2.5 m. Do robienia zdj臋膰 nie byli艣my szczeg贸lnie przygotowani- bez statywu i z lekkim 偶alem, ile ciekawych uj臋膰 uciek艂o, kiedy zmienia艂o si臋 ustawienia ekspozycji w aparacie. Og贸lnie te kilka chwil na platformie w punkcie Molitva by艂o zdecydowanie warte trudu dotarcia w to miejsce. Nie dla samych zdj臋膰, ale by po prostu tam by膰 i m贸c widzie膰 to wszystko w realu. Idealnie, 偶e przez d艂ugi czas byli艣my tam tylko we dw贸jk臋. Z platformy zeszli艣my, gdy dotar艂a para z kijkiem do selfie. Ich akrobacje w poszukiwaniu jak najbardziej zdumiewaj膮cego uj臋cia wprawi艂y nas w szok. W 偶yciu nie wychyli艂abym si臋 tak niebezpiecznie daleko poza ram臋 platformy, 偶eby przyszpanowa膰 zdj臋ciem na fejsie…

platforma widokowa w punckie Molitva Uvac Serbia

S臋py p艂owe nad kanionem Uvac.

呕eby dobrze zacz膮膰 o przygodzie wspomnianego w jednym z pierwszych akapit贸w s臋pa nale偶y wspomnie膰, jak w og贸le populacja tych ptak贸w znalaz艂a sw贸j dom nad kanionem Uvac. Oko艂o 30-stu lat temu liczebno艣膰 s臋pa p艂owego w tamtych okolicach wynosi艂a zaledwie 7 sztuk… Gatunek by艂 krytycznie zagro偶ony. 艢wiadomo艣膰 utraty tak cennego przedstawiciela awifauny zmobilizowa艂a le艣nik贸w ze Sjenicy do przedsi臋wzi臋cia dzia艂a艅 nie tylko chroni膮cych, ale i maj膮cych odbudowa膰 wymieraj膮c膮 populacj臋. Uda艂o si臋 to znakomicie! Obecnie gromada liczy oko艂o 300 sztuk (prawie 70 par).

s臋py nad kanionem Uvac Serbia
jest ich tam na prawd臋 sporo- zobaczycie je bez w膮tpienia!

Wielki sukces podkre艣lony faktem, 偶e ptaki te 艂膮cz膮 si臋 w pary na ca艂e 偶ycie, a z takiego zwi膮zku wykluwa si臋 rocznie tylko jedno piskl膮tko. W tej chwili jest to najliczniejsza kolonia s臋pa p艂owego nie tylko na Ba艂kanach, ale i jedna z najwi臋kszych w Europie. Podczas wizyty w rezerwacie Uvac, a zw艂aszcza w okolicy punktu widokowego Molitva podziwianie tego po偶ytecznego stworzenia macie zagwarantowane. To taki bonus do ca艂ego pi臋kna, jakie prezentuje ta spektakularna okolica. Swoj膮 drog膮 serbska nazwa ptaka „beloglovy sup” dotyczy s臋p贸w p艂owych. Nie s膮 to s臋py bia艂og艂owe, kt贸re 偶yj膮 na kontynencie afryka艅skim.

Historia s臋pa Urosza Nejakiego, kt贸ry wcale taki nijaki nie by艂.

meandry kanionu Uvac Serbia
im wy偶ej, tym bardziej malowniczo a i s臋py trafiaja si臋 coraz cz臋艣ciej!

Pora wr贸ci膰 do naszego bohatera Urosza, kt贸ry zdecydowa艂 poszybowa膰 ponad 1000 km od swojego domu. Od wyklucia nie by艂 szcz臋艣liwym ptakiem. St膮d te偶 jego przezwisko- Nejaki (S艂aby). Od pocz膮tku by艂 s艂abo zbudowany i niezbyt silny, dlatego te偶 w 2009 roku umieszczono go w Rezerwacie Uvac. Pobyt tam mia艂 odbudowa膰 jego si艂y i pozwoli膰 mu nabra膰 masy. Wa偶y艂 jedyne 9 kg, podczas gdy waga s臋pa mo偶e dochodzi膰 do 13-stu. Nie przeszkadza艂o mu to jednak w szybowaniu po okolicy. Pech zdarzy艂 si臋 w czerwcu 2010 roku, kiedy to Urosza zaatakowa艂 w powietrzu orze艂 przedni. Pokiereszowa艂 go do tego stopnia, 偶e o lataniu m贸g艂 zapomnie膰. Stra偶nicy rezerwatu otoczyli go troskliw膮 opiek膮 i Urosz Nejaki dochodzi艂 do siebie przez rok czasu. W 2011 roku, kiedy upierzenie si臋 ju偶 znacznie zregenerowa艂o, pozwoli艂 sobie na pierwsze, nie艣mia艂e wycieczki w powietrze. Loty by艂y kr贸tkie i ostro偶ne, ale z ka偶dym razem kondycja i pewno艣膰 s臋pa wzrasta艂y. Urosz na og贸艂 szybowa艂 wok贸艂 miejsc, w kt贸rych pracownicy rezerwatu wyk艂adali mi臋so do dokarmiania. 2 czerwca 2012 roku zdecydowa艂 si臋 jednak wybra膰 na d艂u偶sz膮 wycieczk臋.

s臋p nad kanionem Uvac Serbia

Skierowa艂 si臋 na p贸艂noc i 6 sierpnia odnaleziono go w podwarszawskiej miejscowo艣ci- grubo ponad 1000 km od rodzinnego gniazda! W kondycji by艂 mizernej- znacznie os艂abiony, wychudzony i poraniony. Pracownicy Ptasiego Azylu rozpoznali serbsk膮 obr膮czk臋 na nodze Urosza i skontaktowali si臋 z jego opiekunami znad kanionu Uvac. W azylu s臋p pozosta艂 do 27 lutego 2013 roku. Tego dnia ptasi podr贸偶nik polecia艂 z powrotem do Serbii, do domu w okolicach punktu Molitva. Nie na w艂asnych skrzyd艂ach, a samolotem. Towarzyszy艂 mu pan Maciej Szyma艅ski- by艂y ambasador Polski w Serbii, a prywatnie mi艂o艣nik birdwatchingu i kanionu Uvac. Wyczyn Urosza zadziwi艂 wiele os贸b. Owszem, ptaki te maj膮 wi臋kszy ni偶 Urosza zasi臋g, jednak nasz bohater by艂 tak s艂abo zbudowany i po takich przej艣ciach, 偶e jego podniebne dokonanie jest niez艂ym wyczynem z polskimi akcentami w tle. Wcale on nie taki nejaki, jakby mog艂o si臋 wydawa膰…

艢liwkowa rakija na 艣niadanie.

Wieczorem, po intensywnym zwiedzaniu okolicy i po kolejnym mi艂ym posiedzeniu w wiacie gospodarzy na Eldorado Uvac zawin臋li艣my si臋 szczelnie w 艣piwory. Ta noc w namiocie by艂a najzimniejsz膮 ze wszystkich, kt贸re sp臋dzili艣my wtedy na Ba艂kanach. S膮siedztwo zbiornika wodnego robi swoje. Poza tym Sjenica i jej okolice nazywane s膮 przez miejscowych serbsk膮 Syberi膮. Du偶o w tym prawdy. Nawet nie chc臋 sobie wyobra偶a膰, jak zimno jest tam w okresie zimowym.

szlak nad Uvac Serbia

Wczesnym porankiem skostniali pojawili艣my si臋 ponownie we wiacie. Turska kafa- zaparzona prawilnie w d偶ezwie- ju偶 na nas czeka艂a. I nie tylko kawa. Gospodarz si臋gaj膮c po butelk臋 up臋dzonej przez siebie 艣liwkowej rakiji zdradzi艂 nam sw贸j sekret na d艂ugowieczno艣膰. Jest nim kieliszeczek mocnego bimbru na 艣niadanie. Rzecz jasna na jednym si臋 nie zako艅czy艂o- o tym raczej nie mog艂o by膰 mowy. Wtedy pope艂ni艂am jedn膮 z najwi臋kszych gaf, jak膮 tylko mog艂am pope艂ni膰 w Serbii. Zapyta艂am o wolta偶 napitku… Nigdy o to nie pytajcie na Ba艂kanach 馃槈 Znaj膮c ostateczn膮 moc rakiji i przy odrobinie sprytu mo偶na rozpracowa膰 ca艂y proces technologiczny, dzi臋ki kt贸remu powstaje bimber na medal- duma rzemie艣lnika. 呕al by艂o si臋 偶egna膰 z Eldorado Uvac i serdecznymi gospodarzami kempingu. Z ca艂膮 pi臋kn膮 natur膮, kt贸ra ujmuje w ca艂ej okolicy- nie tylko z punktu na wzg贸rzu Molitva. Je艣li w tym tek艣cie znalaz艂o si臋 co艣, co trafi艂o do Waszych serc i te偶 zechcieliby艣cie to wszystko prze偶y膰 i zobaczy膰, zaplanujcie d艂u偶szy ni偶 my pobyt. Serbia jest, jak Dom.


przyk艂adowa trasa z kempingu na punkt Molitva: https://pl.wikiloc.com/szlaki-wycieczki-piesze/uvac-17590092

%d bloggers like this: