st abbs
Szkocja

St Abbs- klify, wiatr i wie艣.

Jeste艣 w Edynburgu. Na kr贸tko, lub te偶 na d艂u偶ej… Miasto delikatnie Ci si臋 ju偶 przejad艂o i bardzo, ale to bardzo chcesz zobaczy膰, co znajduje si臋 poza jego granicami. Mo偶e jak膮艣 wie艣, mniej ucz臋szczane miejsca? Morze, kt贸re wygl膮da, jak na obrazkach i nie jest szar膮 zatok膮, do kt贸rej ju偶 si臋 przywyk艂o? No wi臋c je艣li tylko masz jeden wolny dzie艅, jest fajna opcja. St Abbs! Wystarczy si臋 jedynie zapakowa膰 w autobus i w nieca艂e dwie godziny jeste艣 w naprawd臋 艂adnym miejscu.

St Abbs- wycieczka na klify.

creel path

Pewnego, sierpniowego poranka, p艂ac膮c nieca艂e 拢16 za bilet w obie strony, o 8.10 wyjechali艣my z Dworca Autobusowego w Edynburgu (znajduj膮cego si臋 przy St Andrew’s Square) do miejscowo艣ci Coldingham w hrabstwie Berwick. Podr贸偶owali艣my autobusem nr 253 przewo藕nika Borders Buses, kt贸ry swoj膮 tras臋 kontynuuje a偶 do Berwick upon Tweed. Co prawda mieli艣my okazj臋 zajecha膰, a偶 do samego St Abbs, ale nasze zwiedzanie okolicy rozpocz臋艂o si臋 ju偶 w Coldingham. Oba miasteczka dzieli dystans ok. 2 km, wi臋c to na prawd臋 niewiele i zawsze jest to okazja do d艂u偶szego przebywania na 艣wie偶ym powietrzu. W臋druj膮c asfalt贸wk膮 艂膮cz膮c膮 obie miejscowo艣ci w pewnym momencie odbili艣my w poln膮 艣cie偶k臋. Jest to tzw. creel path, kt贸r膮 w przesz艂o艣ci przemieszczali si臋 rybacy.

coldinghton z kt贸rego spacerujemy do st abbs
zabudowania Coldingham
creel path w okolicy st abbs w szkocji
witaj na creel path!

Z Coldingham nad morze.

Creel to szkockie okre艣lenie na wyplatan膮 skrzyneczk臋, w kt贸rej przechowuje si臋 rybackie zdobycze. Wie艣 St Abbs tak na prawd臋 rozwin臋艂a si臋 dopiero w XIX w. a do tego czasu okolica ta znana by艂a jako Coldingham Shore. Wspomniana 艣cie偶ka 艂膮czy艂a oba miejsca, ale r贸wnie偶 dzi艣 jest szlakiem, kt贸rym ch臋tnie ucz臋szczaj膮 piesi. Jak dobrze, 偶e obecnie ju偶 nikt nie musi d藕wiga膰 ze sob膮 rybackich sprz臋t贸w…

creel path czyli 艣cie偶ka na klify w st abbs
creel path widoki na pola zb贸偶
prawie 偶e toska艅skie widoki z creel path

Obecnie St Abbs w dalszym ci膮gu utrzymuje si臋 z rybo艂贸wstwa, ale r贸wnie偶 i z turystyki. Znajdziemy tu z pewno艣ci膮 miejsce na nocleg, bary, kilka baz nurkowych no i to, po co przybyli艣my my sami- szlak turystyczny biegn膮cy wzd艂u偶 klif贸w St Abbs Head, a potem dooko艂a jez. Mira Loch. Morze w tych okolicach jest niezwykle przejrzyste, pe艂ne 偶ycia. 18 sierpnia 1984 r. David Bellamy za艂o偶y艂 tu Rezerwat Morski. Jest to wspania艂y punkt nurkowy, polecany r贸wnie偶 dla pocz膮tkuj膮cych. Znajduje si臋 tu rafa zimnowodna, a krajobraz podwodny jest na prawd臋 zr贸偶nicowany. Je艣li nie nurkujemy mo偶na zabra膰 r贸wnie偶 dzieciaki, wzi膮膰 udzia艂 w Sea Safari i pobawi膰 si臋 w odkrywanie morskiego 偶ycia z brzegu (fp organizacji, kt贸ra organizuje takie atrakcje).

Szlak na St Abbs Head.

Z creel path trafili艣my do miasteczka. Przej艣cie wzd艂u偶 niego to zaledwie kilka minut, w trakcie kt贸rych mo偶na poobserwowa膰 port i rzuci膰 okiem na klify wyrastaj膮ce z morza po naszej lewej stronie.

st abbs marina w szkockim miasteczku
port w St Abbs
st abbs widok na klify st abbs head
widok na St Abbs Head z miasteczka

Spacer wzd艂u偶 szlaku rozpocz臋li艣my nad zatok膮 Starney Bay. Po wyj艣ciu na klif znajduj膮cy si臋 tu偶 nad ni膮 mo偶na nacieszy膰 oczy malownicz膮 panoram膮 z St Abbs na pierwszym i Eyemouth na drugim planie.

widok na eyemouth i st abbs
St Abbs
maskonur
puffin, czyli s艂odko wygl膮daj膮cy zab贸jca; po polsku maskonur;

艢cie偶ki nie spos贸b zgubi膰, a poza tym ma艂e s膮 szanse, 偶e na szlaku b臋dziemy sami. P臋tla do przej艣cia znajduje si臋 na terenie Narodowego Rezerwatu i ma d艂ugo艣膰 6.25km. To ok. 3h naprawd臋 spokojnego marszu. Jest to raj dla 鈥減tasiarzy鈥 i obserwator贸w przyrody. Akurat nie byli艣my tam o dobrej na obserwacj臋 ptak贸w porze, kt贸ra przypada podczas wiosennych i jesiennych migracji. Gniazduj膮 i zatrzymuj膮 si臋 tu m.in.: maskonury, alki zwyczajne, rissy, nurzyki, soko艂y w臋drowne, kormorany itd. My zauwa偶yli艣my jedynie pliszki, pustu艂ki i grzywacze. Trzeba b臋dzie wr贸ci膰 wiosn膮… 馃檪 Trasa biegnie po zr贸偶nicowanym terenie. Podej艣膰 jest kilka, ale nie s膮 one szczeg贸lnie forsowne. Wok贸艂 nas wypasa艂y si臋 owce i krowy, tak wi臋c i 艣cie偶ka by艂a przyozdobiona bobkami na ca艂ej niemal d艂ugo艣ci. Zaj臋cze, ma艂e trupki, fragmenty nadgryzionych futrzak贸w to te偶 nierzadki widok. Je艣li si臋 rozejrzysz zauwa偶ysz, jak du偶o tam norek dla zaj膮c贸w i innych gryzoni.

owce w sielskim szkockim krajobrazie

Wsz臋dzie porasta trawa, przer贸偶ne zio艂a i kwiaty. Przyci膮ga to du偶o motyli, a na terenie rezerwatu mo偶na zaobserwowa膰 endemiczny gatunek motyla Northern Brown Argus z rodziny modraszkowatych. 艢ciany klif贸w ukszta艂towane s膮 z bordowej ska艂y wulkanicznej z okresu dewo艅skiego, natomiast tereny nieco oddalone od klif贸w to wypi臋trzone dno oceaniczne z epoki syluru. Dok艂adnie wida膰 to podczas podej艣膰 na wzniesienia, na kt贸rych prze艣wituj膮 miejsca nieporo艣ni臋te traw膮.

st abbs trail
…nie zapomnij zamkn膮膰 bramki! 馃槈
st abbs reserve
w drodze do latarni morskiej zero drzew, ale morze zieleni

Wizyta u latarni morskiej.

Kolor pod艂o偶a jest zupe艂nie inny, ni偶 kolor klif贸w. Fajne miejsce do obserwacji geologicznych. Pokonuj膮c drugie podej艣cie trafili艣my na wzniesienie z latarni膮 morsk膮, oddan膮 do u偶ytku w 1862r. Na pocz膮tku paliwem w latarni by艂 olej. 艢wiat艂o 偶arowe pierwszy raz zab艂ysn臋艂o tam w 1906, a w 1966 r. w ko艅cu pojawi艂o si臋 o艣wietlenie elektryczne. Podczas silnych mgie艂, kiedy sygna艂 艣wietlny nie wystarcza艂 u偶ywano pot臋偶nych sygna艂贸w d藕wi臋kowych z syreny mg艂owej, kt贸rej konstrukcj臋 zauwa偶y膰 mo偶na w pobli偶u latarni.

st abbs lighthouse
latarnia i syrena mg艂owa na klifie

Spektakularne klify.

Zaledwie p贸艂 kilometra na po艂udniowy-wsch贸d od latarni znajduje si臋 wzniesienie Kirk Hill i to na nim w VII w. wznosi艂 si臋 klasztor, wok贸艂 kt贸rego w prymitywnych cha艂upach zamieszkiwali mnisi i mniszki. Mi臋dzy 680 a 690 rokiem klasztor niefortunnie sp艂on膮艂, a na jego miejsce nie zbudowano ju偶 nowego. Wprawione oczy pono膰 potrafi膮 znale藕膰 艣lady po bytno艣ci ludzi w tamtym miejscu. W okolicach latarni 艣cie偶ka zamienia si臋 w w膮sk膮 asfalt贸wk臋. Owiec te偶 coraz wi臋cej, na szcz臋艣cie s膮 pokojowo usposobione i raczej si臋 p艂osz膮 na widok ludzi.

st abbs widok na klify
pocz膮tek drogi asfaltowej rozpoczynaj膮cy si臋 w pobli偶u latarni

Ju偶 podczas zej艣cia w d贸艂 roztacza si臋 wspania艂y widok na klify ukszta艂towane w ciekawy spos贸b. Ich wysoko艣膰 to ok. 90 m.

szkockie klify
klify St Abbs Head…
szkockie klify
…z bliska niesamowita struktura!

Po lewej, w dolinie po艂yskuje jezioro Mira Loch, a my w tym czasie zdecydowali艣my, 偶e tras臋 b臋dziemy kontynuowa膰 艣cie偶k膮 biegn膮c膮 prawym brzegiem jeziora, a nie droga utwardzan膮. By艂 to dobry wyb贸r, bo troch臋 sobie podjedli艣my je偶yn… 馃檪

mira loch
Mira Loch

Mijaj膮c jezioro podeszli艣my w g贸r臋 i tam zn贸w trafili艣my na asfalt. Stamt膮d ju偶 tylko prosto, do parkingu, z kt贸rego opcjonalnie mo偶na rozpocz膮膰 w臋dr贸wk臋 i zako艅czy膰 w miejscu, w kt贸rym my zacz臋li艣my. Na terenie rezerwatu rzecz jasna stosujemy si臋 do nakaz贸w, czyli: nie zostawiamy 偶adnych 艣mieci, nie niszczymy i nie przeszkadzamy otaczaj膮cej nas naturze, sprz膮tamy po psach, je艣li postanowili艣my zabra膰 je ze sob膮. Je艣li natrafimy na bramki, zamykamy je za sob膮. Szlaki na wyspach w wielu przypadkach wiod膮 przez tereny prywatne i je艣li w艂a艣ciciel z szacunkiem i zaufaniem udost臋pnia nam przej艣cie, my r贸wnie偶 odp艂acamy tym samym 馃檪 W drodze powrotnej z St Abbs do Coldingham- na piechot臋 rzecz jasna- cieszyli艣my si臋 jak dzieci wiejskimi klimatami.

ko艣ci贸艂 w szkockiej wsi nad morzem
ko艣ci贸艂 w St Abbs
zbo偶e
czas 偶niw
szkocka wie艣
fields of gold, o kt贸rych zapewne my艣la艂 Sting

Trwa艂y 偶niwa, wok贸艂 pe艂no by艂o zbo偶owych p贸l, a mijani ludzie pozdrawiali nas z u艣miechem. Nie jeste艣my w og贸le miejskimi zwierzakami, wi臋c ten jednodniowy wypad uszcz臋艣liwi艂 nas tak bardzo, 偶e obiecali艣my sobie, 偶e to nie ostatni raz. Autobus powrotny z艂apali艣my o 15.00 i w nieca艂e dwie godziny byli艣my w Edynburgu z powrotem, przedzieraj膮c si臋 przez na prawd臋 dzikie t艂umy go艣ci festiwalu Fringe.

%d bloggers like this: