Artemizjon
Turcja

Efez na szlaku miast jo艅skich.

Historia staro偶ytnego miasta Efez wi膮偶e si臋 z histori膮 Wielkiej Grecji i pozosta艂ych miast jo艅skich w Azji mniejszej. Dok艂adna data za艂o偶enia miasta nie jest znana, jednak ju偶 w okresie przed najazdami perskimi Efez by艂 najwa偶niejszym miastem Jonii. Lata jego 艣wietno艣ci przypadaj膮 na koniec okresu klasycznego. P贸藕niej, w okresie hellenistycznym straci艂 nieco na znaczeniu- g艂贸wnie na skutek zamulenia jego portu wodami wpadaj膮cej tu rzeki. Miasto sta艂o si臋 cz臋艣ci膮 kr贸lestwa Pergamonu i wraz z nim przesz艂o we w艂adanie Rzymian. Do艣膰 szybko dotar艂o tu chrze艣cija艅stwo, a sob贸r efeski sta艂 si臋 jednym z kluczowych wydarze艅 dla historii tej religii.

Efez- zwiedzanie staro偶ytnych ruin:

Stanowi膮 j膮 niew膮tpliwie ruiny staro偶ytnego miasta po艂o偶one ok. 3 km od obecnego miasteczka. Transport do ruin najlepiej organizowa膰 sobie tak, by pod kasami pojawi膰 si臋 w godzinach otwarcia (w moim wypadku by艂a to 9:00 rano). P贸藕niej t艂umy zwiedzaj膮cych mog膮 by膰 tak du偶e, 偶e spacer w ruinach b臋dzie udr臋k膮 a nie przyjemno艣ci膮. Zwiedzanie zaczynajmy od g贸rnej bramy.

1. Efez- brama g贸rna:

Dzi艣 mo偶emy obserwowa膰 ca艂kiem nie藕le zachowane pozosta艂o艣ci wielkiej historii miasta. Zwiedzanie rozpocznijcie wchodz膮c g贸rn膮 brama i mijaj膮c Termy Variusa. To ma艂o ciekawy obiekt, kt贸ry do艣膰 szybko umknie Waszej uwadze, a to wszystko na rzecz pi臋knego Odeonu. Obiekt ten przypomina nieco teatr lecz jego przeznaczenie by艂o zgo艂a inne. To tu odbywa艂y si臋 obrady rady miasta, a pobliska Bazylika Augusta pe艂ni艂a rol臋 s膮du. Skierujcie si臋 dalej w d贸艂 a miniecie Prytanejon, p贸藕niej 艣wi膮tyni臋 Domicjana i fontann臋 Pollina.

efez i ruiny odeonu
Odeon
moziaki w mie艣cie Efez
Efez 艣wi膮tynia Herkulesa

To istotne obiekty dla kultu religijnego w mie艣cie. Nast臋pnie traficie do bramy Herkulesa, sk膮d ulica Kuret贸w pokieruje Wasze kroki ku najwa偶niejszym zabytkom staro偶ytnego miasta Efez. Po lewej stronie zauwa偶ycie te偶 osobne wej艣cie do willi rzymskich, gdzie podziwia膰 mo偶na wspaniale zachowane mozaikami pod艂ogowymi, a po prawej Waszym oczom uka偶e si臋 艣wi膮tynia i brama Hadriana, fontanna Trajana i do艣膰 ciekawe wej艣cie do staro偶ytnych latryn i domu publicznego. Z tego punktu zobaczycie najs艂ynniejsz膮 na ca艂ej trasie przez staro偶ytny Efez ruin臋.

2. Efez i s艂ynna Biblioteka Celsusa:

Celsus Polemaenus by艂 rzymskim gubernatorem, kt贸ry 偶y艂 w II w. S艂ynna biblioteka zosta艂a wybudowana przez jego syna i stanowi monumentalny grobowiec na cze艣膰 ojca. Mie艣ci艂a w swoich zbiorach ponad 12 tys. wolumin贸w, przechowywanych w bezpiecznych warunkach. To te偶 sprawi艂o, 偶e uchodzi艂a za trzeci膮 co do wielko艣ci bibliotek膮 ery staro偶ytnej. Wyprzedza艂y j膮 tylko s艂awne ksi臋gozbiory z Aleksandrii i Pergamonu. Dzi艣 biblioteka Celsusa jest jednym z najpi臋kniejszych obiekt贸w staro偶ytnego miasta Efez. Na jej 艣cianach zachowa艂y si臋 liczne inskrypcje i pos膮gi.

efez i s艂ynna biblioteka celsusa
efez biblioteka celsusa

3. Wielki Teatr w Efezie:

Po zwiedzeniu efeskiej biblioteki skierujcie si臋 ku Drodze Aleksandryjskiej i Wielkiemu Teatrowi. Jest to budowla rzeczywi艣cie imponuj膮ca. Cechowa艂a si臋 ona 艣wietn膮 akustyk膮, co dzia艂a do dzisiaj i mo偶na to sprawdzi膰. Teatr m贸g艂 pomie艣ci膰 25 tysi臋cy widz贸w, co stawia艂o go na pierwszym miejscu w 艣wiecie hellenistycznym.

efez i ruiny wielkiego teatru
Teatr w Efezie

4. Bazylika w Efezie:

Schodz膮c ku portowi i bramie wyj艣ciowej polecam Wam nieco zboczy膰 z trasy i przej艣膰 do艣膰 uci膮偶liw膮 艣cie偶k膮 do ruin Bazyliki w Efezie. Miejsce to nierozerwalnie wi膮偶e si臋 z Soborem Efeskim i jest kluczowe dla historii chrze艣cija艅stwa. Tam mo偶ecie zako艅czy膰 Wasze zwiedzanie fascynuj膮cych ruin. Otoczeni przez to wszystko z 艂atwo艣ci膮 b臋dziecie si臋 mogli poczu膰 jak w staro偶ytnych czasach, je艣li tylko u偶yjecie fantazji i wyobra藕ni, kt贸rej nie powinno Wam brakowa膰 skoro wybrali艣cie si臋 do s艂ynnego miasta Efez.

Efez ruiny s艂ynnej bazyliki efeskiej
ruiny Bazyliki Efeskiej
basen chrzcielny w Bazylice Efeskiej
Basen chrzcielny w Bazylice

Efez- jak tam dotar艂em i gdzie spa艂em?

Do Selcuku, z kt贸rego wyruszy艂em na zwiedzanie Efezu dotar艂em bezpo艣rednim busem z Pamukkale. Taki kurs by艂 jeden dziennie ale zawsze Warto si臋 upewni膰, czy co艣 si臋 nie zmieni艂o. Rozk艂ady jazdy w Turcji to rzecz wyj膮tkowo p艂ynna i niesta艂a. Zakwaterowanie znalaz艂em w http://www.wallabiesaquaducthotel.com/ gdy link ten oka偶e si臋 nieaktywny polecam sprawdzenie opcji na bookingu. Ka偶dy znajdzie tu sporo przyst臋pnych ofert dla siebie w dogodnym standardzie cenowym i jako艣ciowym. Sam Selcuk jest miasteczkiem bardzo przyjemnym, czystym i spokojnym. Oferta gastronomiczna jest tam bardzo bogata, ale jak wsz臋dzie w Turcji radz臋 uwa偶a膰 na zawy偶ane ceny i si臋 targowa膰.

widoli z okna w hotelu w selcuku turcja
m贸j przyjemny hotel w Selcuku oferowa艂 mi wyj膮tkowe s膮siedztwo, kt贸re mog艂em bezpardonowo podgl膮da膰 z okna

Efez i Selcuk- atrakcje w pobli偶u warte wizyty:

1. Jaskinia Siedmiu 艢pi膮cych:

Wracaj膮c z ruin staro偶ytnego Efezu warto odwiedzi膰 dwa ciekawe miejsca. Polecam Wam Jaskini臋 Siedmiu 艢pi膮cych- do艣膰 艂atwa do namierzenia dzi臋ki drogowskazom. Atrakcj臋 stanowi dobrze zachowana pozosta艂o艣膰 bizanty艅skiej nekropolii.

2. Artemizjon w Selcuku:

Tu偶 przed pierwszymi zabudowaniami Selcuku, nieco w bok od g艂贸wnej drogi znajdziemy samotn膮 kolumn臋, na szczycie kt贸rej gniazdo za艂o偶y艂y bociany. Tyle pozosta艂o z Artemizjonu. Niegdy艣 jednego z cud贸w 艣wiata staro偶ytnego, miejsca pielgrzymek, gdzie urz臋dowa艂a wyrocznia. 艢wi膮tyni臋 po艣wi臋con膮 Artemidzie spali艂 szewc Herostrates, pragn膮c w ten spos贸b zachowa膰 swe imi臋 dla potomno艣ci. Cel niestety osi膮gn膮艂, tak oto barbarzy艅stwo sta艂o si臋 trwalsze od pomnika historii…

Artemizjon w selcuku i wszystko co z niego zosta艂o
Artemizjon nieopodal Selcuku

3. Bazylika i gr贸b 艣w. Jana Ewangelisty w Selcuku:

Na wzg贸rzu nad Selcukiem g贸ruj膮 jeszcze trzy warte odwiedzenia obiekty. O Ile twierdzy nie zwiedzi艂em, gdy偶 w czasie mojego pobytu by艂a zamkni臋ta, o tyle polecam Wam odwiedziny w Bazylice 艣w. Jana Ewangelisty. Aposto艂 ten przyby艂 do Efezu pod koniec 偶ycia i w艂a艣nie tu napisa艂 tu swoj膮 Ewangeli臋. Po 艣mierci pochowany zosta艂 na wzg贸rzu Ayasoluk, gdzie postawiono niewielk膮 艣wi膮tyni臋. W VI w. cesarz Justynian wybudowa艂 na jej miejscu wspania艂膮 bazylik臋, kt贸ra sta艂a si臋 jednym z najwi臋kszych ko艣cio艂贸w w Bizancjum. Mia艂a pono膰 110 m d艂ugo艣ci i 30 m szeroko艣ci. Wej艣cie do niej stanowi艂o wspania艂e, otoczone kolumnami atrium. W 1304 roku Turcy seld偶uccy (od nich wywodzi si臋 nazwa miasta) zamienili j膮 na meczet, a wzg贸rze umocnili i zamienili je w twierdz臋. Kr贸tko potem wszystkie te budowle na wzg贸rzu zosta艂y zniszczone przez trz臋sienie ziemi. Dzi艣 w centralnym miejscu dawnej 艣wi膮tyni znajduje si臋 p艂yta nagrobna 艣w. Jana, a miejsce to wyznaczaj膮 cztery  kolumny.

gr贸b 艣wi臋tego Jana Ewangelisty w Turcji
gr贸b 艣w. Jana Ewangelisty
konfesjona艂 z bazyliki 艣wi臋tego Jana Ewangelisty z w Turcji
Konfesjona艂 z Bazyliki 艣w. Jana Ewangelisty

4. Czynny meczet Isa Bey w Selcuku:

Poni偶ej Bazyliki 艣w. Jana Ewangelisty znajdziemy jeszcze jedno miejsce kultu. Tym razem b臋dzie to muzu艂ma艅ski obiekt- meczet Isa Bey. Miejsce otwarte i warte zwiedzenia, jednak sam powstrzyma艂em si臋 od fotografowania w jego wn臋trzu z szacunku dla modl膮cych si臋 os贸b.

meczet isa bey turcja selcuk
meczet Isa Bey

5. Meryemana -Dom Marii Matki:

Niedaleko Efezu znajduje si臋 jeszcze jeden ciekawy obiekt, kt贸rego niestety ze wzgl臋du na brak czasu nie odwiedzi艂em. To Meryemana, czyli Dom Marii Matki. Jest to podobno miejsce gdzie u kresu swojego 偶ycia przebywa艂a Matka Boska. Pielgrzymowali tam papie偶e Pawe艂 VI i Jan Pawe艂 II, a dzi艣 jest to popularne miejsce odwiedzin wielu turyst贸w. Zaplanujcie Wasz pobyt w Efezie tak, by uda艂o si臋 Wam to miejsce zobaczy膰- my艣l臋, 偶e bardzo warto!

Pod膮偶ajcie te偶 dalej szlakiem staro偶ytnych miast jo艅skich w Turcji!

W tym wpisie skupi艂em si臋 praktycznie w ca艂o艣ci na Efezie, lecz kolejny wpis, kt贸ry wy艣wietli si臋 Wam po klikni臋ciu w link: https://albumzpodrozy.pl/milet-turcja-miasta-jonskie/ oprowadzi Was po pozosta艂ych miastach, kt贸rymi s膮: Priene, Milet i Dydyma. Zapraszam!

%d bloggers like this: