Artemizjon
Turcja

Efez na szlaku miast jońskich.

Historia starożytnego miasta Efez wiąże się z historią Wielkiej Grecji i pozostałych miast jońskich w Azji mniejszej. Dokładna data założenia miasta nie jest znana, jednak już w okresie przed najazdami perskimi Efez był najważniejszym miastem Jonii. Lata jego świetności przypadają na koniec okresu klasycznego. Później, w okresie hellenistycznym stracił nieco na znaczeniu- głównie na skutek zamulenia jego portu wodami wpadającej tu rzeki. Miasto stało się częścią królestwa Pergamonu i wraz z nim przeszło we władanie Rzymian. Dość szybko dotarło tu chrześcijaństwo, a sobór efeski stał się jednym z kluczowych wydarzeń dla historii tej religii.

Efez- zwiedzanie starożytnych ruin:

Stanowią ją niewątpliwie ruiny starożytnego miasta położone ok. 3 km od obecnego miasteczka. Transport do ruin najlepiej organizować sobie tak, by pod kasami pojawić się w godzinach otwarcia (w moim wypadku była to 9:00 rano). Później tłumy zwiedzających mogą być tak duże, że spacer w ruinach będzie udręką a nie przyjemnością. Zwiedzanie zaczynajmy od górnej bramy.

1. Efez- brama górna:

Dziś możemy obserwować całkiem nieźle zachowane pozostałości wielkiej historii miasta. Zwiedzanie rozpocznijcie wchodząc górną brama i mijając Termy Variusa. To mało ciekawy obiekt, który dość szybko umknie Waszej uwadze, a to wszystko na rzecz pięknego Odeonu. Obiekt ten przypomina nieco teatr lecz jego przeznaczenie było zgoła inne. To tu odbywały się obrady rady miasta, a pobliska Bazylika Augusta pełniła rolę sądu. Skierujcie się dalej w dół a miniecie Prytanejon, później świątynię Domicjana i fontannę Pollina.

efez i ruiny odeonu
Odeon
moziaki w mieście Efez
Efez świątynia Herkulesa

To istotne obiekty dla kultu religijnego w mieście. Następnie traficie do bramy Herkulesa, skąd ulica Kuretów pokieruje Wasze kroki ku najważniejszym zabytkom starożytnego miasta Efez. Po lewej stronie zauważycie też osobne wejście do willi rzymskich, gdzie podziwiać można wspaniale zachowane mozaikami podłogowymi, a po prawej Waszym oczom ukaże się świątynia i brama Hadriana, fontanna Trajana i dość ciekawe wejście do starożytnych latryn i domu publicznego. Z tego punktu zobaczycie najsłynniejszą na całej trasie przez starożytny Efez ruinę.

2. Efez i słynna Biblioteka Celsusa:

Celsus Polemaenus był rzymskim gubernatorem, który żył w II w. Słynna biblioteka została wybudowana przez jego syna i stanowi monumentalny grobowiec na cześć ojca. Mieściła w swoich zbiorach ponad 12 tys. woluminów, przechowywanych w bezpiecznych warunkach. To też sprawiło, że uchodziła za trzecią co do wielkości biblioteką ery starożytnej. Wyprzedzały ją tylko sławne księgozbiory z Aleksandrii i Pergamonu. Dziś biblioteka Celsusa jest jednym z najpiękniejszych obiektów starożytnego miasta Efez. Na jej ścianach zachowały się liczne inskrypcje i posągi.

efez i słynna biblioteka celsusa
efez biblioteka celsusa

3. Wielki Teatr w Efezie:

Po zwiedzeniu efeskiej biblioteki skierujcie się ku Drodze Aleksandryjskiej i Wielkiemu Teatrowi. Jest to budowla rzeczywiście imponująca. Cechowała się ona świetną akustyką, co działa do dzisiaj i można to sprawdzić. Teatr mógł pomieścić 25 tysięcy widzów, co stawiało go na pierwszym miejscu w świecie hellenistycznym.

efez i ruiny wielkiego teatru
Teatr w Efezie

4. Bazylika w Efezie:

Schodząc ku portowi i bramie wyjściowej polecam Wam nieco zboczyć z trasy i przejść dość uciążliwą ścieżką do ruin Bazyliki w Efezie. Miejsce to nierozerwalnie wiąże się z Soborem Efeskim i jest kluczowe dla historii chrześcijaństwa. Tam możecie zakończyć Wasze zwiedzanie fascynujących ruin. Otoczeni przez to wszystko z łatwością będziecie się mogli poczuć jak w starożytnych czasach, jeśli tylko użyjecie fantazji i wyobraźni, której nie powinno Wam brakować skoro wybraliście się do słynnego miasta Efez.

Efez ruiny słynnej bazyliki efeskiej
ruiny Bazyliki Efeskiej
basen chrzcielny w Bazylice Efeskiej
Basen chrzcielny w Bazylice

Efez- jak tam dotarłem i gdzie spałem?

Do Selcuku, z którego wyruszyłem na zwiedzanie Efezu dotarłem bezpośrednim busem z Pamukkale. Taki kurs był jeden dziennie ale zawsze Warto się upewnić, czy coś się nie zmieniło. Rozkłady jazdy w Turcji to rzecz wyjątkowo płynna i niestała. Zakwaterowanie znalazłem w http://www.wallabiesaquaducthotel.com/ gdy link ten okaże się nieaktywny polecam sprawdzenie opcji na bookingu. Każdy znajdzie tu sporo przystępnych ofert dla siebie w dogodnym standardzie cenowym i jakościowym. Sam Selcuk jest miasteczkiem bardzo przyjemnym, czystym i spokojnym. Oferta gastronomiczna jest tam bardzo bogata, ale jak wszędzie w Turcji radzę uważać na zawyżane ceny i się targować.

widoli z okna w hotelu w selcuku turcja
mój przyjemny hotel w Selcuku oferował mi wyjątkowe sąsiedztwo, które mogłem bezpardonowo podglądać z okna

Efez i Selcuk- atrakcje w pobliżu warte wizyty:

1. Jaskinia Siedmiu Śpiących:

Wracając z ruin starożytnego Efezu warto odwiedzić dwa ciekawe miejsca. Polecam Wam Jaskinię Siedmiu Śpiących- dość łatwa do namierzenia dzięki drogowskazom. Atrakcję stanowi dobrze zachowana pozostałość bizantyńskiej nekropolii.

2. Artemizjon w Selcuku:

Tuż przed pierwszymi zabudowaniami Selcuku, nieco w bok od głównej drogi znajdziemy samotną kolumnę, na szczycie której gniazdo założyły bociany. Tyle pozostało z Artemizjonu. Niegdyś jednego z cudów świata starożytnego, miejsca pielgrzymek, gdzie urzędowała wyrocznia. Świątynię poświęconą Artemidzie spalił szewc Herostrates, pragnąc w ten sposób zachować swe imię dla potomności. Cel niestety osiągnął, tak oto barbarzyństwo stało się trwalsze od pomnika historii…

Artemizjon w selcuku i wszystko co z niego zostało
Artemizjon nieopodal Selcuku

3. Bazylika i grób św. Jana Ewangelisty w Selcuku:

Na wzgórzu nad Selcukiem górują jeszcze trzy warte odwiedzenia obiekty. O Ile twierdzy nie zwiedziłem, gdyż w czasie mojego pobytu była zamknięta, o tyle polecam Wam odwiedziny w Bazylice św. Jana Ewangelisty. Apostoł ten przybył do Efezu pod koniec życia i właśnie tu napisał tu swoją Ewangelię. Po śmierci pochowany został na wzgórzu Ayasoluk, gdzie postawiono niewielką świątynię. W VI w. cesarz Justynian wybudował na jej miejscu wspaniałą bazylikę, która stała się jednym z największych kościołów w Bizancjum. Miała ponoć 110 m długości i 30 m szerokości. Wejście do niej stanowiło wspaniałe, otoczone kolumnami atrium. W 1304 roku Turcy seldżuccy (od nich wywodzi się nazwa miasta) zamienili ją na meczet, a wzgórze umocnili i zamienili je w twierdzę. Krótko potem wszystkie te budowle na wzgórzu zostały zniszczone przez trzęsienie ziemi. Dziś w centralnym miejscu dawnej świątyni znajduje się płyta nagrobna św. Jana, a miejsce to wyznaczają cztery  kolumny.

grób świętego Jana Ewangelisty w Turcji
grób św. Jana Ewangelisty
konfesjonał z bazyliki świętego Jana Ewangelisty z w Turcji
Konfesjonał z Bazyliki św. Jana Ewangelisty

4. Czynny meczet Isa Bey w Selcuku:

Poniżej Bazyliki św. Jana Ewangelisty znajdziemy jeszcze jedno miejsce kultu. Tym razem będzie to muzułmański obiekt- meczet Isa Bey. Miejsce otwarte i warte zwiedzenia, jednak sam powstrzymałem się od fotografowania w jego wnętrzu z szacunku dla modlących się osób.

meczet isa bey turcja selcuk
meczet Isa Bey

5. Meryemana -Dom Marii Matki:

Niedaleko Efezu znajduje się jeszcze jeden ciekawy obiekt, którego niestety ze względu na brak czasu nie odwiedziłem. To Meryemana, czyli Dom Marii Matki. Jest to podobno miejsce gdzie u kresu swojego życia przebywała Matka Boska. Pielgrzymowali tam papieże Paweł VI i Jan Paweł II, a dziś jest to popularne miejsce odwiedzin wielu turystów. Zaplanujcie Wasz pobyt w Efezie tak, by udało się Wam to miejsce zobaczyć- myślę, że bardzo warto!

Podążajcie też dalej szlakiem starożytnych miast jońskich w Turcji!

W tym wpisie skupiłem się praktycznie w całości na Efezie, lecz kolejny wpis, który wyświetli się Wam po kliknięciu w link: https://albumzpodrozy.pl/milet-turcja-miasta-jonskie/ oprowadzi Was po pozostałych miastach, którymi są: Priene, Milet i Dydyma. Zapraszam!

%d bloggers like this: